Trần Thu Miên: Đón Tết Canh Tý Từ Chùa Grand Prairie Đến Nhà Thờ Arlington

Trần Thu Miên* – Tuỳ bút Tết Canh Tý

“Năm nay Tết đến sớm.” Tôi nghe câu báo tin Tết này từ nhà Thờ ra phố chợ. Ai cũng biết là sinh hoạt thường ngày dựa theo Lịch Tây hay Dương Lịch và người Việt Nam ở khắp năm châu đã đón mừng năm 2020 tưng bừng nhộn nhịp từ đầu tháng Giêng Dương Lịch. Dù Tết không còn là ngày khởi đầu cho một năm mới như thời tổ tiên, ông bà ta đếm ngày, tháng, và năm theo Âm Lịch, thế nhưng, khi nghe đến Tết, ta vẫn thấy trong lòng mình có gì khó tả vì Tết mang ý nghĩa truyền thống linh thiêng. Tết nhắc người sống tưởng nhớ người đã qua đời. Và đối với nhiều người tha hương vì bất cứ lý do nào, Tết vẫn khiến kẻ xa nhà bỗng thấy nhớ, không nhiều thì ít, gia đình, họ hàng, hay bạn bè thân quen.
Năm nay là lần đầu tiên con gái tôi không về ăn Tết được, nhưng từ ba tuần trước Tết, con đã xin bố mẹ gửi bánh Chưng và bánh Tét cho con ăn Tết Việt với bạn bè. Đọc lời con nhắn xin bánh ăn Tết trên điện thoại tôi rưng rưng hạnh phúc, và nghĩ thầm, như vậy, con mình vẫn còn chút cội nguồn Việt trong tâm thức. Đối với nhiều người di dân biệt xứ và con cháu họ, tiếng mẹ đẻ của họ hay của cha mẹ ông bà và thực phẩm truyền thống là hai sợi dây có thể nối họ lại với cội nguồn. Nhiều cha mẹ gốc Việt như tôi vẫn còn cố bám vào cội nguồn, luôn âm thầm lo lắng rằng: Các con mình sinh trưởng ở Hoa Kỳ hay những quốc gia khác, khi lớn lên chẳng biết có giữ được ít liên hệ linh thiêng với cội nguồn Việt Nam không?
Những cái Tết đầu đời Tỵ Nạn ở các cộng đoàn thưa thớt người Việt Nam tại Hoa Kỳ là những cái Tết buồn và nước mắt nhiều hơn tiếng cười. Người Tỵ Nạn Việt tìm nhau để ôn lại dĩ vãng dù dĩ vãng còn nóng sốt trong hồn. Nhiều người Việt ở thế hệ Tỵ Nạn 1975 bây giờ đã ra người thiên cổ. Ngày nay cộng đồng người Việt gốc Tỵ Nạn đã biến dạng thành người Mỹ gốc Việt. Danh từ Tỵ Nạn dường như đã lu mờ hay không có trong tâm thức các thế hệ trẻ. Cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ coi như đã lột xác và biến hình thành một cộng đồng đa dạng và việc tổ chức Tết cũng phải tuỳ theo hoàn cảnh địa phương và thời tiết. Có lẽ các tổ chức và cơ sở tôn giáo của người Việt tại Hải Ngoại chính là những nơi nuôi dưỡng được Văn Hoá cội nguồn Việt hiệu quả hơn các tổ chức hoặc hội đoàn khác. Khi ta lên Chùa, vào Thánh Thất hay đi Nhà Thờ dự Lễ Tết, không những ta tìm được sự linh thiêng trong các lễ nghi Tết, nhưng lại còn cảm được sự gần gũi với người cùng cội nguồn.
Ngay sau Giáng Sinh và Năm Mới 2020, quanh vùng Arlington, Texas, các nhà thờ, nhà chùa, và hội đoàn nô nức chờ đón Tết Canh Tý, khởi đầu cho chu kỳ 12 con giáp mới. Đi đâu cũng thấy những chậu cúc vàng tươi mát mắt, khơi lên niềm hy vọng trong tim biệt xứ. Bánh kẹo Tết được bọc trong giấy bóng đỏ bầy khắp các cửa tiệm phục vụ người Việt. Bánh Chưng xanh, bánh Tét, dưa món, dưa cải chua cũng được bầy bán khắp nơi. Và hình như nhiều người còn thói quen tò mò về tương lai vận mạng mỗi dịp Tết đến. Trên các mạng thông tin hay báo chí người ta đọc được vô số những lời bàn về năm Canh Tý, nhất là vận mạng của những người sinh vào năm của tuổi Tý. Anh bạn chuyên coi Tử Vi đã báo tin cho tôi biết sơ qua về vận mạng trong năm tới. Nói chung, anh bảo phải ăn ngủ điều hoà, vui chơi không quá độ, đừng ham hố qua lố. Anh còn khuyên tôi nếu uống rượu nên uống vừa phải để tránh nói điều gì mất lòng ai. Ngoài việc khuyên tôi cách sống lành mạnh cho năm mới, anh còn chỉ cho tôi biết cách cất cái chổi quét nhà ở chỗ nào trong nhà. Chẳng hạn như cái chổi quét nhà mà để ở cửa ra vào, nhà bếp, và phòng khách là điều cấm kỵ vì mọi sự tốt lành và cần thiết trong nhà sẽ bị quét sạch ra ngoài. Tôi vẫn nói đùa với bạn tôi rằng cách tiên đoán của bạn nghe có vẻ ba phải, ai cũng nói được. Dĩ nhiên bạn tôi đồng ý vì chúng tôi là người Công Giáo, lá số Tử Vi của tôi đã được Thiên Chúa định đoạt từ trước khi bố mẹ tôi gặp nhau. Và tôi vẫn tin như Kinh Thánh dạy rằng một sợi tóc trên đầu đổi màu hay rụng đi cũng đã được an bài theo Thiên Ý. Tuy nhiên tin vào Thiên Chúa là một chuyện, còn việc tò mò muốn biết về tương lai thì ai cũng có nhu cầu, nhất là ở thời điểm Tết Nguyên Đán. Mấy hôm trước Tết, tôi ra khu chợ Việt để mua Trà tết người thân quen, đang đứng hỏi anh chủ tiệm về các loại trà thì một nữ khách hàng bước vào hỏi chủ tiệm một rất nghiêm chỉnh, “Thưa chú, tiệm này có bán các thứ xông nhà không?”
“Có nhiều lắm.” Anh chủ tiệm tươi cười trả lời.
“Để cháu ghé sang chợ thực phẩm rồi sẽ trở lại.” Cô ta chào và vội vã bước đi.
“Các thứ xông nhà là gì vậy?” Tôi tò mò một cách rất ngây thơ.
“À, các loại hương dùng để nấu hay đốt lên cho thơm nhà ngày đầu năm lấy hên.” Anh chủ tiệm nhìn tôi tỏ vẻ ngạc nhiên vì tại sao tôi không biết việc xông hương nhà ngày đầu năm.
Tôi nghĩ thầm việc xông hương cho thơm nhà ngày Tết nghe có lý lắm và sẽ bắt chước làm việc này cho Tết Canh Tý. Ai cũng hiểu rằng Tết Ta, Tết Nguyên Đán hay Tết Âm Lịch là ngày lễ văn hoá truyền thống linh thiêng của một vài quốc gia Á Châu, và người ta thường gọi là Tết Tàu – Chinese New Year. Hàng năm, một số đồng nghiệp và sinh viên của tôi vì lịch sự nên gửi điện thư đến chúc Tết và họ thường bắt đầu bằng các chữ “Happy Chinese New Year.” Năm nào tôi cũng phải nhẹ nhàng đính chính rằng tôi không ăn mừng Tết Tàu. Tôi chỉ ăn mừng Tết Việt Nam (Vietnamese New Year). Dĩ nhiên, tôi không chối bỏ nguồn gốc của Tết phát xuất từ Trung Hoa, nhưng vì Tết là một sinh hoạt văn hoá mà văn hoá luôn được biến thể để được thẩm thấu vào hồn dân tộc hay địa phương. Sự biến thể sống động của sinh hoạt văn hoá được biểu lộ và thể hiện theo tinh thần và cách sống của các địa phương hay quốc gia. Người Việt Nam cả ngàn năm qua đã biến Tết Tàu thành Tết Ta và Tết Ta đã trở thành một sinh hoạt văn hoá rất riêng của dân tộc Việt. Bây giờ các cộng đồng người Mỹ gốc Việt cũng đang biến Tết thành sinh hoạt văn hoá riêng để thích hợp với hoàn cảnh xã hội, kinh tế, và chính trị nơi họ đang sinh sống. Chẳng hạn như sáng mồng một Tết, tôi lái xe đi thăm các khu phố có chợ Việt Nam, dường như các sinh hoạt kinh tế, chợ búa, nhà hàng vẫn mở cửa. Ít thấy ai đóng cửa tiệm ăn Tết. Gặp một trung niên Việt Nam ở sân đậu xe trước một chợ thực phẩm Việt lớn, tôi chào chúc Tết người lạ mặt rồi hỏi, “Ở đây Tết người ta vẫn sinh hoạt chợ như ngày thường phải không ông?”. Ông chào lại rồi khẳng định, “Tết nhất cái quái gì, tiền là Tết ông ạ.” Câu trả lời của ông nghe như có chút gì nuối tiếc không khí Tết mà ông đã kinh nghiệm ở Việt Nam và ông chấp nhận rằng Tết bây giờ không phải là Tết ở cố hương ngày xưa.
Thuở sinh viên, Tết là thời điểm cô độc cho những người không có gia đình họ hàng như tôi và những bạn chung phòng. Dĩ nhiên là chúng tôi cũng tìm đến những nơi có đồng hương tụ họp ăn Tết, nhưng ra về với nỗi nhớ nhà nhiều hơn niềm vui. Từ khi được quen biết gia đình bác Dung nhờ một người bạn, các ngày lễ tôi vẫn ghé nhà bác, lúc ấy bác chưa được đoàn tụ với bác trai. Nhà bác Dung dường như lúc nào cũng đông người nhất là vào các dịp lễ. Tôi đến nhà bác để được tìm thấy không khí gia đình sum vầy và những bữa ăn đầm ấm trong ngày Tết. Lúc ấy nghèo nên sang nhà bác Dung tay trắng nhưng lại không ngại mang thức ăn về. Nhiều năm xa cách, bận rộn với việc sinh nhai nên không liên lạc với bác Dung và bạn bè thường xuyên. Bây giờ trở lại, bác vẫn vui vẻ đón tôi như ngày nào. Và mỗi lần ghé hội trường nhà xứ, tôi đều thấy hai bác lúc nào cũng bận rộn với các việc bếp núc phục vụ bà con. Chẳng hạn như mùa Tết Canh Tý này, bác trai thì sử dụng cưa điện cắt những mảng thịt lợn đông lạnh ra thành những miếng mỏng để làm nhân bánh Chưng bánh Tét, bác gái thì lúc chiên chả giò lúc nấu cháo, kho thịt, lo cơm cho các vị thiện nguyện đến giúp gói bánh Tết. Theo tôi hai bác và những người thiện nguyện trong giáo xứ đã chuẩn bị mừng Tết rất ý nghĩa.

Tết Canh Tý Ở Chùa Pháp Quang

Lễ Tết Chánh Điện ở Chùa Pháp Quang

Tôi có cơ duyên hạnh ngộ với Thầy Trí Hiền ở Chùa Pháp Quang mấy chục năm trước, lúc ấy Chùa còn là một căn nhà nhỏ trên một thửa đất không rộng mấy. Hình như một số Phật Tử quanh vùng đã đồng tâm lập chùa ở Grand Prairie, một thị trấn sát kề Arlington và Dallas để phục vụ nhu cầu tâm linh cho các Phật Tử đồng hương cần có nơi tụ họp và hành đạo. Thầy Trí Hiền, một nhà tu nhỏ tầm, nhưng hai mắt tinh anh và nhanh nhẹn đã được thỉnh về trụ trì. Vài lần ghé thăm chùa, tôi thấy thầy hì hục đào đất giữa trời nóng cháy để xây hồ dựng hòn non bộ, hay dựng tượng Phật. Con người Thầy toát ra một sự hiền lành đáng kính. Tôi được nghe chuyện kể rằng thầy là một trong số tu sĩ Phật Giáo ở Nhật Bản đã hoàn tất cuộc hành hương đi bộ quanh núi 1000 ngày (Kaihōgyō) tập luyện ý chí cho mình đương đầu và vượt những trắc trở trong đời sống. Câu chuyện này cứ ám ảnh tôi mãi vì tôi không tưởng được rằng mình có thể làm được việc Thầy làm. Một lần đi dự tang lễ mẹ người bạn vào ngày mùa Đông, Thầy Trí Hiền sau khi hoàn tất nghi lễ tụng kinh trước khi hạ huyệt, rời đám đông ra ngoài, tình cờ gặp tôi, Thầy lấy bao thuốc lá ra vừa mời tôi vừa bảo, “Trời rét quá làm tôi thèm hút thuốc, mời anh.” Tôi thưa lại là vừa hút xong và cảm ơn Thầy. Cử chỉ rất đời thường của Thầy làm tăng phần kính phục của tôi đới với Thầy. Một tu sĩ khác có thể đã tránh hút thuốc trước mặt tín đồ hay dân chúng, nhưng Thầy không hút lún lét. Thái độ này với tôi rất đáng ngưỡng mộ vì Thầy sống thật. Con người ai cũng có những thói quen khó bỏ kể cả các vị tu hành. Bây giờ trở lại chốn xưa, Thầy Trí Hiền đã viên tịch nhưng ngôi chùa nơi thầy đào đất xây hồ, dựng tượng Phật đã trở thành một trung tâm Phật Giáo bề thế. Tôi chưa có dịp ghé vào thăm chùa nhưng qua một người bạn cũ thời sinh viên tôi cũng được biết ít thông tin về sinh hoạt đón Tết Canh Tý ở chùa Pháp Quang. Phật Tử Đoan Hạnh (ĐH), cô sinh viên đã đánh máy bài làm cho tôi ngày nào, bây giờ là một chức sắc của chùa. Trong phỏng vấn ngắn sau đây độc giả sẽ biết vài chi tiết quan trọng về sinh hoạt Tết tại chùa Pháp Quang.

Sửa soạn tiệc Tết & Múa lân ở Chùa Pháp Quang

TTM. Các Phật Tử Chùa Pháp Quang đã làm gì để sửa soạn cho Tết Canh Tý?
ĐH. Thưa anh, theo em biết được, việc sửa soạn đón Tết trong chùa được chia cho các uỷ ban. Ban Nghi Lễ/Ban Hoa Quả thì lo việc trưng bày các bàn thờ bên trong & ngoài trời cũng như Chánh Điện và Quán Âm Linh Viện, các chị trong ban Hoa Quả tự làm những món mứt cũng như gói những lễ vật cúng Tết. Ban Bảo Trì lo tỉa cây & vườn, và giúp treo nhưng biểu ngữ đón mừng Tết. Gia Đình Phật Tử (GĐPT) thì lo treo cờ & biểu ngữ và trang hoàng Nhà Sinh Hoạt để tiếp khách mừng Tết. Ban Tao Soạn thì lo việc nấu nướng để bán cho quán chay ngày Mồng 1 & 2 Tết (đây là thời điểm có nhiều Phật Tử & đồng hương viếng Chùa nhiều nhất). Thầy Trụ Trì cùng BĐH lo việc tiếp các Phật Tử xa gần viếng Chùa từ các ngày đầu năm cho đến quá Rằm Thượng Nguyên.

Lễ Giao Thừa Canh Tý & Tiệc Xuân ở Chùa Pháp Quang

TTM. Số Phật Tử và đồng hương lên chùa lễ Tết hay đến viếng chùa có đông không?
ĐH. Theo em biết thì Đêm Giao Thừa nhất là vào tối Thứ Sáu, cuối tuần hoặc khi trời không quá lạnh thì có từ 500 đến 1.000 người viếng Chùa. Những ngày Tết cũng có rất nhiều người ghé Lễ Phật & chụp ảnh từ sáng đến tối. Hàng năm có những phái đoàn Phật Tử từ xa như Houston, Austin & v.v… hành hương bằng 1-2 xe buýt lớn trong 2-3 tuần đầu của tháng Giêng.

TTM. Cảm ơn Hạnh đã gửi cho anh chương trình Lễ Tết của chùa, xem rất chu đáo và nhiều nghi lễ. Có vài nghi lễ trong chương trình anh không hiểu như nghi lễ Sám Hối. Hạnh làm ơn giải thích cho độc giả không phải là Phật Tử hiểu đôi chút về ý nghĩa các nghi lễ này trong các ngày Lễ Tết.
ĐH. Mục đích của lễ Sám Hối năm Kỷ Hợi, theo em hiểu, là để Phật Tử có cơ hội sám hối những điều gì không tốt mình đã làm trong năm cũ dù cố ý hay nhầm lỡ. Mục đích Lễ Sám Hối đầu năm Canh Tý để nhắc nhở Phật Tử tránh những phạm giới mà mình đã nguyện giữ.

TTM. Còn nghi lễ Tụng Quán Thế Âm và Tụng Kinh A-Di Đà?
ĐH. Thưa anh, theo em hiểu thì Tụng Quán Thế Âm Bồ Tát Phổ Môn Phẩm để xin cầu an cho gia đình, người thân & những người còn tại thế. Tụng Kinh A-Di-Đà để xin cầu siêu cho cửu huyền thất tổ và những người quá cố.

TTM. Đấy là truyền thống tốt đẹp. Tết không chỉ dành cho người tại thế nhưng cả tổ tiên, ông bà, người thân quen đã qua đời. Cảm ơn Hạnh, sang năm anh sẽ lên chùa vào dịp Tết Nguyên Đán.

Như vậy các Phật Tử Mỹ gốc Việt ở chùa Pháp Quang, Grand Prairie, Texas đã và đang mang cái đẹp của văn hoá Việt và Phật Pháp gieo vào tâm thức dân bản xứ để những hạt mầm từ bi được đâm chồi thành những khu rừng cổ thụ cho dân tộc Hoa Kỳ. Tôi không lên chùa Pháp Quang dự lễ Tết Canh Tý được vì nhà thờ Công Giáo tôi mới gia nhập cũng có các Thánh Lễ trong ba ngày từ thứ Sáu đón giao thừa đến sáng Chủ Nhật.

Nhà Thờ Các Thánh Tử Đạo Arlington Đón Tết Canh Tý

Dâng Hương Trước Thánh Lễ ở nhà thờ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam

Ngay sau Lễ Giáng Sinh, các linh mục ở giáo xứ (GX) Các Thánh Tử Đạo (CTTĐ) tại Arlington đã kêu gọi giáo dân sửa soạn đón Tết, từ việc mua vé số đến giúp gói bánh Chưng bánh Tét. Tôi cũng thấy chiếc xe Mercedes màu đỏ đậu ngay trước sân nhà thờ để cho bà con biết năm nay ai trúng độc đắc sẽ được làm chủ chiếc xe này. Cha sở còn thông báo trong nhà thờ rằng ai trúng độc đắc, làm ơn nhận xe đưa về đừng tặng lại nhà xứ. Điều làm tôi chú ý nhiều nhất là việc gói bánh ăn tết ở nhà xứ. Có rất nhiều giáo dân đã sốt sắng tham gia việc gói bánh. Nhiều buổi đưa ông cụ bố vợ tôi đi lễ sáng, sau lễ tôi đã lân la ở lại, vào hội trường quan sát bà con hăng hái gói bánh Tết. Giáo xứ này và nhiều giáo xứ Công Giáo quanh vùng đã tạo ra được truyền thống cho giáo dân dấn thân phục vụ qua việc gói bánh Chưng bánh Tét ăn Tết. Mỗi sáng sớm, sau Lễ, vài chục giáo dân tụ tập tại hội trường dùng bữa sáng, như ăn cháo, trước khi bắt tay vào việc. Sinh hoạt gói bánh bắt đầu từ chiều hôm trước, theo một chị trong nhà bếp, “Chúng em chia công tác cho người ngâm gạo nếp và đậu xanh từ 5 chiều hôm trước, rồi có người đến hội trường từ sáng tinh mơ để đổ nước cho gạo và đậu khô ráo trước khi gói.” Ngâm gạo ngâm đậu rồi cho ráo nước là việc dễ. Trước khi gói bánh, cần có nhiều người đến sớm để lau lá chuối xanh. Lá chuối xanh đông lạnh được mua từ các tiệm thực phẩm Việt quanh vùng. Tôi hỏi vài bác “Lá chuối nhập cảng từ Việt Nam hay các nước Nam Mỹ?” Không ai có câu trả lời. Chưa biết chừng nếu dùng lá chuối từ Việt Nam, bánh Chưng/bánh Tét lại được tăng thêm hương vị quê xưa. Chị Q.N. một phụ nữ trung niên cho tôi hay, “Em đã tham gia gói bánh chưng cả gần chục năm rồi. Sáng nay em đến hội trường lúc 5 giờ sáng xếp lá chuối vào khung sẵn để bà con làm công tác gói bánh không tốn thời giờ xếp lá vào khuôn.”
“Sao đến sớm vậy?” Tôi hỏi chị.
“Không sớm đâu, có các chị đã đến từ hai giờ sáng.” Chị nhấn mạnh.

Lễ Tân Niên ở nhà thờ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam

Nghe chị kể tôi hình dung ra kỹ thuật gói bánh chưng được tổ chức theo phương pháp dây chuyền, mỗi người, mỗi nhóm một việc. Theo ông Trần Thanh Liêm thì các công tác thiện nguyện gói bánh Tết được chia thành nhóm và người trưởng nhóm được GX trao trách nhiệm làm việc trực tiếp với thành viên trong nhóm để hoàn thành trách nhiệm. Tôi gặp ông trưởng ban chuyên nấu bánh Tết, bác Đ và anh T, lúc hai vị đang xem lại độ nước trong nồi (thùng) nấu bánh. Nhà xứ đã thiết kế một giàn bếp với các nồi nấu bánh chưng cao lớn quá khổ bình thường để luộc bánh Chưng bánh Tét hàng năm. Bác Đ đã tham gia công tác nấu bánh chưng cũng gần 20 năm rồi nên có dày kinh nghiệm. Theo bác, trung bình mỗi năm bà con trong giáo xứ tiêu thụ khoảng 7,000 mặt bánh nhưng năm nay con số tổng kết lên đến 8000. Cha Chánh Xứ, Francis Xavier Vũ Văn Vinh, CRM cũng sắn tay áo cùng với giáo dân gói bánh Tết. Có lần ngài thông báo trong nhà thờ rằng Bánh Tét năm nay giá $17 cao hơn gía ở các nhà xứ khác hay ngoài chợ vì bánh của GX CTTĐ không những có chất lượng nhưng còn cân nặng hơn bánh bán giá $15 ở những nơi khác. Gia đình tôi cũng mua bánh vừa để ăn Tết vừa gửi cho con gái ăn Tết xa nhà. Tôi đã ngạc nhiên khi nghe cha xứ thông báo cuối Lễ là bánh gói vào hai ngày cuối cùng được dùng làm qùa Tết cho các cụ cao niên và các giáo dân đang trên giường bệnh hay trong các dưỡng viện. Việc làm rất đẹp, chan chứa tình bác ái. Đúng như ông Trần Thanh Liêm đã cho biết là Tết năm nay ở GX CTTĐ là Tết cho mọi người kể cả những người già cả, bệnh tật, và những người không phải Công Giáo sống quanh vùng cũng được chia sẻ chung niềm vui Tết Nguyên Đán rất truyền thống và linh thiêng.

Cha Chánh xứ sửa soạn tiệc Tết & Lau lá gói bánh chưng

Lô trúng Độc đắc & Khung gói bánh chưng

Gói bánh Tết & Gói bánh chưng

Luộc Bánh Tết & Nồi Luộc Bánh Chưng

Tổ chức một chương trình Tết dù nhỏ hay tầm vóc như Lễ Tết ở GX CTTĐ không phải dễ. Mời quý độc giả tham dự vào cuộc mạn đàm giữa TTM và ông Trưởng Hội Đồng Mục Vụ, GX CTTĐ, Trần Thanh Liêm (TTL) để biết thêm chi tiết đặc biệt về các sinh hoạt mừng Tết ở giáo xứ CTTĐ như sau.

TTM. Thưa anh Trần Thanh Liêm (TTL), xin anh làm ơn cho độc giả đồng hương trên thế giới biết vài chi tiết về việc tổ chức Tết Canh Tý ở GX CTTĐ, Arlington, Texas, rao sao? Chẳng hạn như Tết năm nay có gì khác với những năm trước?
TTL. Tuy rằng hàng năm GX tổ chức Mừng Tết truyền thống, nhưng mỗi năm có một khác biệt về mặt tinh thần cũng như việc tổ chức. Ví dụ năm nay GX cũng gói bánh chưng như một truyền thống, cũng có Thánh Lễ Tất Niên, Tân Niên rất thuần túy. Nhưng bên cạnh đó, GX nhấn mạnh đến chủ đề của năm nay là “Đồng Hành Với Giới Trẻ — Hướng Đến Sự Phát Triển Trưởng Thành Toàn Diện.” Hơn nữa, GX muốn tất cả giáo dân, quan khách, ngay cả các vị cao niên “ốm đau liệt giường” cùng chung mừng Tết qua các quà cao niên, chương trình Mừng Tết Canh Tý, Hội Chợ, v.v. Đặc biệt, GX nỗ lực kêu gọi và tạo điều kiện cho giới trẻ cùng mừng Tết chung.

TTM. Nghe anh nói, tôi có thể hình dung rằng GX chi phí cho việc tổ chức khá nhiều phải không?
TTL. Thưa anh, chi phí cho chương trình văn nghệ, xổ số, trò chơi cho thiếu nhi có lẽ khoảng $53,000. Chi phí cho giá trị của vé số độc đắc, chiếc xe Mercedes là khoảng $32,155. Và chi phí cho các việc phụ khoảng $20,000.

TTM. Còn chi phí gói bánh Tết?
TTL. Chi phí cho gói bánh Chưng bánh Tết và thực phẩm cho Hội Chợ chưa có con số chi tiêu chính xác. Nhưng ban gói bánh đã dùng 130 bao gạo nếp.

TTM. Tôi không giỏi làm toán, nhưng theo thông tin anh cho biết thì GX đã dùng gần 1 tấn rưỡi gạo nếp năm nay. Và thưa anh, tôi đã thấy bích chương quảng cáo chương trình văn nghệ Tết có vẻ rất “hoành tráng” với nhiều ca sĩ tên tuổi tham dự. Ban tổ chức có bán vé bán vé vào của không?
TTL. Thưa anh và quý độc giả, chương trình văn nghệ Tết KHÔNG bán bé, hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, GX cũng nhận đặt bàn trong chương văn nghệ này. Có nghĩa là Nhóm Thân Hữu nào muốn có bàn riêng với đồ ăn có sẵn, thì Nhóm có thể đặt bàn trước. Nhưng những hàng ghế danh dự gần sân khấu dành cho tất cả bà con đến sớm không phân biệt tôn giáo. Trong quá khứ ai muốn ngồi hàng ghế danh dự phải mua vé sớm. BTC muốn mọi người cùng nhau đón Xuân nên mở cửa đón tất cả bà con đồng hương quanh vùng.

TTM. Tôi nghe các cha đã mời gọi bà con trong GX mua vé số ủng hộ. Hình như giá vé số là $10 thì phải. Ban tổ chức đã bán được bao nhiêu vé số rồi?
TTL. Khoảng gần 14,000 vé đã được bán.

TTM. Còn tốn kém thuê ca sĩ và ban nhạc khoảng bao nhiêu?
TTL. Những dịp Tết thì ca sĩ bận rộn đi trình diễn nhiều nơi do đó các ca sĩ chuyên nghiệp hạng A, thì thường là từ $3,000 – $5,000 và cộng thêm tiền mướn khách sạn. Tuy nhiên vì chương trình văn nghệ bắt đầu 6pm-9pm nên các ca sĩ có thời giờ để đi trình diễn cho các chương trình khác quanh vùng này. Do đó, tiền thuê cũng được giảm đi chút đỉnh.

TTM. Ca sĩ nào nổi tiếng nhất trong chương trình.
TTL. Theo tôi thì có lẽ là Trịnh Lam, Y Phụng, Hoàng Thúy Vi, Như Ý. Họ được bà con yêu mến nhiều hơn các ca sĩ khác.

TTM. Tôi nhìn thấy chiếc xe Mercedes màu đỏ đậu trong sân nhà thờ sang trọng quá. Ai bảo trợ giải vé số Tết năm nay?
TTL. Năm nay Tết đến sớm quá và GX đã có quá nhiều chương trình từ tháng 4, năm 2019, nên không có thời giờ để đi mời mạnh thường quân bảo trợ các giải thưởng. Do đó, giải thưởng vé số Tết là từ tiền bán vé số.

TTM. Ngoài việc mừng Tết Nguyên Đán, mục đích chính của văn nghệ Tết là gì?
TTL. Mục đích chính của chương trình văn nghệ Tết đơn giản là để cùng nhau đến không chỉ mừng Xuân nhưng cùng nhau tạo ra sinh hoạt cộng đồng như đàn én thêu dệt một bầu trời Xuân mà đưa đến niềm hy vọng, niềm vui trong cuộc sống để cuối cùng đạt được sự hạnh phúc, sự khang an. Nhưng về quan điểm dân tộc, thì mục đích căn bản là bảo tồn cũng như phát triển văn hóa, truyền thống, phong tục, tập quán Việt Nam mà hy vọng được nối tiếp từ thế hệ này đến thế hệ sau liên tục.

TTM. Xin anh cho độc giả biết vài chi tiết về Lễ Tân Niên vào sáng Chủ Nhật ngày 26, tháng Giêng.
TTL. Thưa anh Miên, chương trình Lễ Tân Niên sáng Chủ Nhật được khai mạc với lễ chào cờ Vàng ở ngoài sân Nhà Thờ.

TTM. Rất tốt, dù một số người Mỹ-Việt xem việc chào cờ Vàng chẳng còn ý nghĩa gì vì Việt Nam Cộng Hoà không còn trên bản đồ thế giới nữa. Tuy nhiên chúng ta phải giải thích cho những người thờ ơ với lá cờ Vàng và nhất là cho các thế hệ tuổi thơ và tuổi trẻ Mỹ-Việt rằng lá cờ Vàng là biểu tượng linh thiêng duy nhất của các cộng đồng người Việt đã liều chết bỏ trốn Việt Nam đi tìm tự do từ Tháng Tư, 1975.
TTL. Thưa anh đúng vậy.

TTM. Ngoài nghi lễ chào cờ Vàng, còn chi tiết nào đáng nhớ về lễ Tết Canh Tý?
TTL. Trong thánh Lễ Tân Niên có sự hiện của ông bà Thị Trưởng thành phố Arlington và rất nhiều người Việt không phải là giáo dân Công Giáo.

Phát Lộc Tết tại Nhà Thờ Các Thánh Tử Đạo ở Arlington

TTM. Tại sao phải mời ông bà Thị Trưởng dự Lễ Tết?
TTL. Việc mời đại diện chính quyền đến tham dự Lễ Tết là khẳng định cụ thể về sự hiện diện và sức mạnh của cộng đồng người Mỹ-Việt tại địa phương và giới thiệu văn hoá Việt với cộng đồng bản xứ. Cũng xin thưa với anh và độc giả rằng số người tham dự lễ Tân Niên quá đông. Anh biết rằng nhà thờ chỉ có thể chứa tối đa hơn 2.000 người kể cả những người đứng cuối nhà thờ. Nhưng năm nay số người tham dự lến đến hơn 4.000 người và bà con đã phải ngồi ngoài sân, cũng may trời không mưa. Theo quan sát của của BTC thì có ít nhất 1.000 người tham dự Thánh Lễ Tân Niên không phải là người Công Giáo và điều này là khích lệ lớn cho cho BTC. Cũng xin thưa với anh là cuối Lễ có phần phát lộc Thánh (những câu Kinh Thánh được in rất đẹp rồi cuộn lại) và mừng tuổi. Anh thử tưởng tượng hơn bốn ngàn người xếp thành nhiều hàng để nhận lộc Thánh và tiền mừng tuổi thì không khí Tết đương nhiên là tưng bừng rồi. Tiền mừng tuổi từ 1 đến 5 Đô-La. Ai tham dự Thánh Lễ Tân Niên cũng được nhận Lộc Thánh và Tiền Mừng Tuổi không phân biệt tuổi hay tôn giáo. Không phải chỉ trẻ em mới được nhận bao thư mừng tuổi như một số nhà thờ Công Giáo Việt khác.

TTM. Tốt quá. Tôi được biết rằng anh đã phát biểu trong Lễ Tân Niên, xin anh cho biết thông điệp chính của anh trong bài phát biểu.
TTL. Thưa anh thông điệp chính tôi gửi bà con trong giáo xứ nhân diệp Tết Canh Tý rằng giới trẻ chính là bộ mặt của giáo xứ hôm nay. Sự đóng góp và dấn thân của họ là sức sống của giáo xứ. Giáo xứ phải tạo cơ hội cho giới trẻ đóng góp vào việc phát triển đức tin Công Giáo và văn hoá Việt.

TTM. Rất đồng ý với anh về điểm này. Theo tôi, thế hệ ngoài 60 tuổi nên nhường lại các chức vụ và tránh nhiệm chính cho giới trẻ, những người đã được sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ. Còn Chương trình Văn Nghệ và Hội Chợ Tết ra sao?
TTL. Cảm ơn Chúa, việc tổ chức và số người tham dự thành công ngoài dự tính anh ạ. Thí dụ vì dựa trên kinh nghiệm Tết năm ngoái, lúc đầu BTC chuẩn bị 500 chả giò, ngoài những món ăn khác, nhưng cuối cùng nhà bếp đã phải cấp tốc chiên thêm 2000 chả giò. Và cả ngàn ly chè đã được bà con chiếu cố nhanh chóng.

TTM. Giới trẻ có tham gia nhiều không?
TTL. Thưa anh sự tham gia của giới trẻ trong giáo xứ rất đông, rất nhiệt thành và đông đủ. Năm nay có cả ngàn thanh thiếu niên không phải người Công Giáo tham dự, đa số là các thanh thiếu niên bên Phật Giáo và một số không ít đến từ các cộng đoàn Tin Lành.

TTM. Một trong những sinh hoạt văn hoá Tết của người Việt là làm Báo Xuân hay Báo Tết, không chỉ những cơ sở báo chí hay văn hoá làm Báo Xuân, nhưng các tổ chức và các đoàn thể cũng có làm Báo Xuân. Thế GX CTTĐ Arlington có làm Báo Xuân không?
TTL. Thưa anh ngoài sinh hoạt Tôn Giáo, Văn Nghệ, và Hội Chợ Tết, GX cũng tạo điều kiện cho giáo dân sinh hoạt văn hoá như tổ chức làm Báo Xuân cho bà con trong giáo xứ. Cách riêng là tờ Đặc San Xuân Canh Tý 2020 với chủ đề dành riêng cho giới trẻ, thúc đẩy việc tạo môi trường tốt đẹp cho giới trẻ được trưởng thành trên mọi phương diện.

TTM. Cảm ơn anh và ban tổ chức đã tạo ra cơ hội tốt đẹp cho bà con trong giáo xứ và gia đình tôi được đón Tết Canh Tý rất rộn ràng.

Nghe Đoan Hạnh kể về việc sửa soạn và mừng Tết ở chùa Pháp Quang và anh Trần Thanh Liêm nói về các sinh hoạt Tết ở nhà thờ CTTĐ mà thấy lòng ấm lên niềm hy vọng. Theo tôi những người được hưởng Tết vui nhất và ý nghĩa nhất là những Phật Tử đã trực tiếp tham gia vào các công tác đón Tết ở chùa và các giáo dân Công Giáo đã thức khuya dậy sớm giúp gói bánh Tết hay lo tổ chức các sinh hoạt Tết cho giáo dân ở GX CTTĐ. Như lời kinh nguyện cho bình an của St. Francis of Assisi từ thế kỷ thứ 12 mà người Công Giáo vẫn được nghe hát trong các giáo đường khắp thế giới bằng đủ mọi ngôn ngữ rằng: “For it is in giving that we receive – Vì chỉ trong sự dấn thân chúng ta mới được lãnh nhận.”
Bốn mươi bốn cái Tết xa quê nhà, từ một thanh niên vừa bước vào tuổi 20, nay đang đến cửa ngõ tuổi già, tôi đã trải qua nhiều Tết ở nhiều nơi khác nhau. Tết ở nơi nào thì cũng mang một ý nghĩa chung cho người Việt, đấy là sự liên kết lại với cội nguồn. Bây giờ Tết không còn phải là dịp để ta than khóc, tiếc nuối, nhưng phải là cơ hội để chúng ta vui mừng và hãnh diện về những thành quả tốt đẹp mà các thế hệ trẻ gốc Việt đã thành đạt trong 4 thập niên qua. Con con cháu chúng ta, các thế hệ được sinh trưởng ở Hoa Kỳ ăn Tết với những sinh hoạt mới và niềm vui mới. Những gì các thế hệ trẻ được hấp thụ trong gia đình, ở Chùa, và nhà Thờ trong các dịp lễ Tết sẽ cho họ vốn liếng văn hoá cần thiết để sáng tạo ra những cách ăn Tết Việt Nam ở Hải Ngoại.
Tuy nhiên, ở thế hệ tôi và các thế hệ cao tuổi hơn, dù ăn Tết cách nào đi nữa, vẫn cảm thấy chút gì ray rứt bồi hồi trong tim mỗi mùa Tết đến. Tôi gửi bạn bè và những người Việt tha hương biệt xứ vài câu lục bát trong mùa Tết Canh Tý, 2020
(https://www.nguoi-viet.com/vuon-tho-nguoi-viet/gioi-thieu-tho-tran-thu-mien/).

Gửi nhau
Gửi nhau nỗi nhớ làm quà
Tết quê người nhớ quê nhà năm xưa
Chút giò thủ, chút muối dưa
Bánh chưng không đủ nhưng thừa niềm vui
Tết quê người vẫn bùi ngùi
Ra đường chợt thấy thủi thui một mình.

*Trần Thu Miên là bút hiệu của Trần Văn Thành (Trần Thành) hiện đang giảng dạy ngành Nhân Xã Vụ Học (Social Work), Đại Học Dòng Tên, Boston College, MA.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*