Thượng nghị sĩ Vanna Howard phát biểu sau khi tuyên thệ nhậm chức dưới sự chủ tọa của Thống đốc Maura Healey, trong một buổi lễ tại Phòng họp Thượng viện thuộc Quốc hội Tiểu bang Massachusetts vào ngày 18 tháng 3. Bên trái là Chủ tịch Thượng viện Karen E. Spilka. (Ảnh của Pat Greenhouse/The Boston Globe).
Khi Vanna Howard giành được ghế tại Thượng viện Massachusetts vào tháng trước, bà không nghĩ đến việc tạo nên lịch sử — mà bà nghĩ về thành phố Lowell.
Là cư dân thành phố Lowell, bà cho biết bà đang tập trung vào các vấn đề về nhà ở, chăm sóc sức khỏe và cộng đồng người nhập cư, đồng thời lắng nghe ý kiến của những cử tri — chính những người đầu tiên đã vận động bà ra tranh cử.
Là người Mỹ gốc Campuchia đầu tiên được bầu vào cơ quan lập pháp này, bà Howard hiện đại diện cho hàng chục nghìn cư dân trên khắp Khu vực Bầu cử 1st Middlesex District. Bà cho biết phương châm mà bà áp dụng trong vai trò mới này được định hình bởi một ý tưởng giản dị mà bà đã học được trong thời gian làm Dân biểu tiểu bang đại diện cho Lowell: đền đáp lại chính những cộng đồng đã nuôi dưỡng bà nên người.
“Tôi quyết định ra tranh cử bởi vì thành phố Lowell — chính cộng đồng đó — đã nuôi dưỡng tôi,” bà chia sẻ. “Tôi muốn đền đáp lại, và đơn giản chỉ có vậy thôi.”
Trong vài thập niên qua, Lowell đã đón nhận một lượng người tị nạn Campuchia ngày càng tăng, đưa nơi đây trở thành cộng đồng người Campuchia lớn thứ hai tại Hoa Kỳ. Thành phố này cũng đã chứng kiến những cột mốc lịch sử về sự hiện diện trong chính trường, bao gồm việc có vị thị trưởng gốc Campuchia đầu tiên trên toàn quốc, và việc bà Howard trở thành người phụ nữ Mỹ gốc Campuchia đầu tiên được bầu vào cơ quan lập pháp tiểu bang khi bà đắc cử vị trí Dân biểu.
Hiện bà đang phục vụ một khu vực bầu cử rộng lớn và đa dạng hơn sau năm năm làm việc tại Hạ viện Massachusetts, bà Howard khẳng định nghĩa vụ phải tích cực lắng nghe ý kiến của các cử tri vẫn luôn được bà đặt lên hàng đầu.
Hành trình của một người tị nạn
Bà Howard đặt chân đến Massachusetts vào năm 11 tuổi, sau khi trải qua hơn hai năm sống trong một trại tị nạn tại Thái Lan cùng mẹ, cha dượng và người em trai kế — người đã chào đời ngay trong thời gian họ lưu tại đó.
Gia đình bà Howard phải chạy trốn khỏi Campuchia trong thời kỳ diệt chủng Khmer Đỏ — giai đoạn từ năm 1975 đến 1979, ước tính đã cướp đi sinh mạng của khoảng 2 triệu người. Trong khoảng thời gian đen tối đó, bà Howard mất đi người cha ruột, ông bà ngoại và ba người em ruột của mình.
Việc định cư tại Hoa Kỳ đồng nghĩa với việc phải học hỏi một lối sống hoàn toàn mới mẻ. Gia đình bà thoạt đầu sống ở Brighton, sau đó chuyển đến Dorchester, và cuối cùng định cư tại Revere.
Ngôn ngữ tiếng Anh còn xa lạ, thời tiết thì lạnh lẽo hơn, và ngay cả những công việc thường nhật như đi chợ mua thực phẩm cũng cần đến sự hướng dẫn từ những gia đình người Campuchia khác trong vùng. Dù đã được xếp vào lớp bảy nhưng vẫn còn đang chập chững học bảng chữ cái, bà Howard chia sẻ rằng mình buộc phải học cách thích nghi.
Người dân Campuchia tháo chạy khỏi Phnom Penh – thành phố đang bị quân nổi dậy Khmer Đỏ tấn công – vào ngày 28 tháng 1 năm 1974. (Ảnh của Associated Press)
Ban đầu, gia đình bà Howard thậm chí còn không chắc liệu Massachusetts có trở thành mái nhà vĩnh viễn của họ hay không.
“Chúng tôi chẳng thấy bất cứ điều gì gợi nhớ về quê nhà,” bà Howard kể lại khi nhớ về lần đầu tiên bước chân vào một cửa hàng thực phẩm tại Mỹ. “Tất cả các loại gia vị Campuchia, tất cả các loại rau củ ở đây đều trông thật khác lạ đối với chúng tôi.”
Sau khi đã sống sót qua nạn diệt chủng và những tháng ngày đầy bất trắc tại trại tị nạn, bà Howard cho biết cả gia đình luôn ý thức rằng ngày mai có thể sẽ lại mang đến những thử thách mới.
“Mỗi ngày trôi qua, chúng tôi lại học thêm cách thích nghi. Chúng tôi học cách hiểu rõ những gì đang hiện hữu xung quanh, những sự việc đang diễn ra ngay bên cạnh,” bà chia sẻ. “Nhưng đồng thời, chúng tôi cũng chẳng thể biết chắc được – liệu bước kế tiếp sẽ đi về đâu? Và thế là, chúng tôi học cách sống trọn cho từng ngày một.”
Những gia đình người Campuchia khác trong vùng đã giúp đỡ gia đình bà Howard định hướng cuộc sống tại Mỹ – từ việc làm thủ tục nhập học cho con cái, cho đến việc tìm hiểu và sử dụng hệ thống chuyên chở công cộng của tiểu bang Massachusetts.
Dẫu nhận được sự hỗ trợ đó, cuộc sống vẫn còn xa mới đạt đến sự dễ dàng.
Vào những năm 1980, nhiều người tị nạn Campuchia tại Revere đã phải đối mặt với nạn phân biệt chủng tộc và bạo lực. Bà Howard nhớ lại những lần mình bị phân biệt đối xử ngay tại trường học, cũng như nghe tin nhà của những người hàng xóm bị đốt phá.
“Người ta thường xuyên gây sự và quấy rối chúng tôi, đặc biệt là đối với phụ nữ. Chúng tôi đã phải trải qua rất nhiều gian truân; thế nhưng dần dà, mọi người bắt đầu đoàn kết lại và cùng nhau đứng lên đấu tranh,” bà tâm sự. “Bên cạnh những nhóm người nhỏ mọn và kỳ thị, vẫn có rất nhiều người tốt bụng, dang rộng vòng tay đón nhận và chào đón chúng tôi.”
Sau khi hoàn tất bậc trung học phổ thông tại Revere, bà Howard tiếp tục theo học tại trường đại học UMass Boston. Đến năm 1991, bà chuyển đến sinh sống tại Lowell – một thành phố mà giờ đây bà luôn tự tin gọi là “quê hương”.
Từ công tác cộng đồng đến các chức vụ công
Trong thời gian sinh sống tại Lowell, bà Howard bắt đầu làm thư ký pháp lý song ngữ tại một công ty luật địa phương, chuyên phiên dịch cho cộng đồng cư dân gốc Campuchia.
Sau đó, bà đảm nhiệm các vai trò tại Văn phòng Công tố viên Quận Middlesex và Suffolk, đồng thời dành hơn một thập niên làm trợ lý cho cựu Dân biểu Hoa Kỳ Niki Tsongas. Sau khi bà Tsongas nghỉ hưu vào năm 2019, bà Howard gia nhập Trung tâm Y tế Cộng đồng Lowell, nơi bà phụ trách công tác truyền thông và quan hệ chính phủ.
Mặc dù đã tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng trong nhiều năm, ban đầu bà Howard vẫn từ chối những lời kêu gọi ra tranh cử. Tuy nhiên, điều này đã thay đổi vào năm 2020, khi người dân địa phương khuyến khích bà đứng ra thách thức ông David Nangle—một đương kim dân biểu kỳ cựu đã nắm giữ chức vụ hơn 20 năm, trước khi vướng vào một bê bối tài chính tranh cử.
Thượng nghị sĩ Vanna Howard (bên phải) nhận lời chúc mừng từ Chủ tịch Thượng viện Karen E. Spilka sau khi được Thống đốc Maura Healey (bên trái) làm lễ tuyên thệ trong một buổi lễ tại Phòng Thượng viện thuộc Quốc hội tiểu bang Massachusetts vào ngày 18 tháng 3. (Ảnh của Pat Greenhouse/The Boston Globe)
“Thành phố Lowell đang tìm kiếm một sự thay đổi,” bà Howard chia sẻ. “Họ muốn tôi trở thành sự thay đổi đó.”
Với việc cư dân liên tục gọi điện thoại và gõ cửa nhà mình, bà Howard nhận thấy một làn sóng ủng hộ mạnh mẽ từ những cư dân mong muốn cảm thấy tiếng nói của họ được đại diện.
“Họ nhất quyết không chấp nhận lời từ chối,” bà kể lại.
Cuối cùng, bà đã đồng ý ra tranh cử; bà đánh bại ông Nangle trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ năm 2020, và sau đó giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử mà không gặp phải đối thủ nào.
Những ưu tiên hàng đầu
Hiện nay tại Thượng viện, bà Howard cho biết kinh nghiệm làm Dân biểu tiểu bang trước đây đã giúp bà chuyển tiếp suôn sẻ sang vị trí mới này — chiếc ghế vốn bị bỏ trống sau sự ra đi của Thượng nghị sĩ Edward Kennedy vào tháng 10 năm ngoái. Tuy nhiên, phạm vi công việc của bà đã mở rộng đáng kể: Bà cho biết mình đã chuyển từ việc đại diện cho khoảng 43.000 cư dân tại hai cộng đồng sang đại diện cho hơn 200.000 cư dân tại năm cộng đồng.
Bà Howard khẳng định trọng tâm của bà là bảo đảm các nhu cầu cơ bản của các gia đình được đáp ứng đầy đủ.
“Giờ đây, hơn bao giờ hết, chúng ta cần cùng nhau ngồi lại để bảo đảm rằng các gia đình và trẻ em — đặc biệt là các gia đình lao động và con cái của họ — được bảo vệ, và… bảo đảm rằng họ có một nơi ở an toàn,” bà Howard phát biểu.
Bà Howard cho biết những ưu tiên hàng đầu của bà ngay khi nhậm chức là giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở và mở rộng nguồn nhà ở giá phải chăng, cải thiện hệ thống giáo dục công, tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, cũng như nâng cao phẩm chất giao thông công cộng.
Vấn đề chăm sóc sức khỏe vẫn luôn mang ý nghĩa đặc biệt đối với cá nhân bà. Là một người mẹ đơn thân, đã có lúc bà Howard phải sống mà không có bảo hiểm y tế, buộc phải tìm kiếm một công việc có kèm theo chế độ bảo hiểm. Giờ đây, bà cho biết các ưu tiên của mình không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm mọi người đều có bảo hiểm — mà còn muốn chắc rằng các gói bảo hiểm đó có mức phí phù hợp với khả năng chi trả của tất cả mọi người.
Hỗ trợ cộng đồng người nhập cư
Bà Howard chia sẻ rằng một trong những mối bận tâm chính của bà là nỗi sợ hãi đang trỗi dậy trở lại trong cộng đồng người nhập cư.
“Chúng ta đang phải sống lại — trước những diễn biến đang xảy ra ở cấp quốc gia, địa phương và toàn tiểu bang — nỗi sợ về những điều mà chúng ta đã bỏ lại phía sau; nỗi sợ về sự kiểm soát, về sự hỗn loạn, và thậm chí là sợ đến mức không dám bước chân ra khỏi nhà,” bà nói.
Trong suốt một năm qua, các hoạt động thực thi pháp luật về nhập cư tại Hoa Kỳ đã gia tăng mạnh mẽ dưới thời chính quyền Tổng thống Trump. Theo một phân tích gần đây về dữ liệu liên bang, ICE đã bắt giữ hơn 7.000 người chỉ riêng tại bang Massachusetts kể từ năm 2025, đài WBUR đưa tin.
“Những tổn thương tâm lý, chứng rối loạn căng thẳng hậu chấn thương (PTSD) đang bắt đầu tác động đến mỗi người, mà tôi cũng từng trải qua,” bà Howard chia sẻ. “Những gì chúng ta đang chứng kiến trên toàn quốc thực rất đáng lo ngại; những vết thương mà chúng ta từng hy vọng được chữa lành nay lại một lần nữa rỉ máu.”
Bà Howard đã thấy những nỗi lo ngại này liên hệ với công việc trước đây, khi bà chuyên giúp đỡ những người nhập cư tiếp cận với hệ thống pháp lý cũng như các biện pháp bảo vệ. Trong thời gian làm việc cùng bà Tsongas, bà Howard đã giúp giải quyết các hồ sơ liên quan đến những người nhập cư gốc Haiti sau trận động đất năm 2010, giúp họ hoàn tất các thủ tục giấy tờ trong bối cảnh việc trở về quê hương là điều bất khả thi.
Giờ đây, một bầu không khí bất định tương tự đang bao trùm và ảnh hưởng đến nhiều cộng đồng nhập cư khác nhau.
“Đối với những người như chúng tôi—những người đặt chân đến nơi này với tư cách là người tị nạn — chúng tôi đã coi Hoa Kỳ là quê hương thứ hai, và chúng tôi vẫn còn những người thân yêu đang sống tại đây,” bà Howard tâm sự. “Cũng giống như những người hàng xóm gốc Haiti vậy; họ cũng có gia đình, người thân. Thật đau lòng mà chứng kiến những cảnh tượng đang diễn ra ngay trước mắt lúc này—nào là bạo lực, sự hỗn loạn, những tổn thương tâm lý và cả chứng PTSD.”
Thống đốc Maura Healey chúc mừng Thượng nghị sĩ Vanna Howard sau khi chủ trì lễ tuyên thệ nhậm chức cho bà tại Phòng họp Thượng viện thuộc Quốc hội tiểu bang Massachusetts vào ngày 18 tháng 3. (Ảnh của Pat Greenhouse/Boston Globe)
Hướng tới tương lai
Phương châm hoạt động trong lĩnh vực công của bà Howard là sự lắng nghe—một kỹ năng mà bà ví như một “nghệ thuật”.
Bà cũng khuyên giới trẻ nên rèn luyện kỹ năng này, bắt đầu bằng việc tham gia các hoạt động tình nguyện và tìm hiểu những nhu cầu của cộng đồng nơi mình sinh sống.
“Hãy làm điều đó vì những lý do chính đáng nhất. Hãy làm vì bạn thực sự muốn giúp đỡ mọi người. Vì bạn khao khát được đóng góp. Và vì bạn mong muốn tạo nên những sự thay đổi tích cực,” bà Howard nhắn nhủ thêm.
Bà Howard thừa nhận rằng công việc này thật là gian nan và không ai có thể có mọi giải đáp cho mọi vấn đề. Tuy nhiên, bà chia sẻ rằng mỗi ngày trôi qua đều là một cơ hội để bà trau dồi hơn “nghệ thuật” lắng nghe, với mục tiêu là tìm ra những phương pháp nhằm giải quyết các vấn đề mà cử tri đang gặp phải.
“Tôi đã gắn bó với lĩnh vực [công] này hơn 30 năm qua. Và lúc nào cũng có những điều mới mẻ để học hỏi,” bà Howard chia sẻ. “Tôi không thể biết hết mọi đáp án… Mỗi sáng thức dậy, [mục tiêu] của tôi luôn là tận lực — với 110% năng lượng và tâm huyết — để lắng nghe, để học hỏi và để hiểu xem với tư cách là người đại diện, là Thượng nghị sĩ của họ, tôi có thể làm gì để mang lại những thay đổi thực sự tốt đẹp.”
Samantha Genzer
Nguồn: https://www.boston.com ngày 8/4/2026
(Bản dịch của BBT/NVB)
Be the first to comment