Bầu Cử California: Thống Đốc Newsom Không Bị Bãi Nhiệm – Vẫn Tranh Cãi Về “Booster” Chống Covid

BẦU CỬ CALIFORNIA: THỐNG ĐỐC NEWSOM KHÔNG BỊ BÃI NHIỆM

Chẳng riêng gì 39 triệu rưởi cư dân California mà có thể nói là dư luận cả nước Mỹ đều theo dõi từng giờ từng phút cuộc bầu cử hôm Thứ Ba 14 tháng 9.

Theo luật bầu cử quy định, 58 quận hạt của tiểu bang phải hoàn tất kiểm phiếu trước ngày 14 tháng 10, và kết quả chính thức sẽ được công bố ngày 22 tháng 10. Nhưng trên thực tế, chưa đầy một tiếng đồng hồ sau khi các phòng phiếu đóng cửa và chỉ mới có khoảng hai phần ba số phiếu được kiểm, hãng thông tấn AP cùng tất cả các cơ quan truyền thông đã loan tin Thống Đốc Gavin Newsom “đánh bại dễ dàng” cuộc vận động bãi nhiệm. Lý do: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu “không bãi nhiệm” chiếm tới 63.9% (5,840,283 phiếu), so với 36.1% cử tri bỏ phiếu “bãi nhiệm” (3,297,145 phiếu), tức chênh lệch gần 30%. Có nghĩa là, cho dù số phiếu bầu có thay đổi trong những ngày sắp tới thì cũng không thể lật ngược kết quả dự đoán.

Tưởng cần nhắc lại, cách đây một tháng ủy ban bầu cử đã gửi 22.2 triệu phiếu bầu qua bưu điện đến toàn thể cử tri ghi danh hợp lệ. Thống kê sơ khởi cho thấy hơn 8 triệu cử tri đã bỏ phiếu sớm, và đúng ngày 14 tháng 9 có thêm gần 2 triệu cử tri đến phòng phiếu để bầu trực tiếp.

Phiếu bầu gồm hai câu hỏi. Thứ nhất là câu hỏi “Yes / No” để cử tri trả lời đồng ý bãi nhiệm hay không đồng ý bãi nhiệm. Về câu hỏi thứ hai, cử tri được cung cấp một danh sách 46 ứng cử viên để lựa chọn người thay thế, tuy nhiên số phiếu dành cho họ sẽ chỉ được kiểm khi có trên 50% cử tri đồng ý bãi nhiệm đương kim Thống Đốc (nếu trường hợp đó xảy ra, ứng cử viên nào được nhiều phiếu nhất sẽ trở thành Thống Đốc).

Thống Đốc Gavin Newsom (đảng Dân Chủ) từng là Thị Trưởng San Francisco (2004-2011) rồi Phó Thống Đốc California (2011-2018), trước khi tranh cử Thống Đốc năm 2018 và chiến thắng vẻ vang với 61.9% phiếu bầu so với 38.1% của đối thủ John Cox.

Từ khi nhậm chức năm 2019, ông Newsom đã phải đối đầu với 7 lá đơn đòi bãi nhiệm, tuy nhiên chỉ có lá đơn hồi tháng 2 năm 2020 được dư luận hưởng ứng để trở thành một chiến dịch vận động và đưa tới cuộc bỏ phiếu ngày 14 tháng 9. Chiến dịch này do phụ tá cảnh sát trưởng Orrin Heatlie khởi động, đã thu thập được trên 2 triệu chữ ký, nhưng một số bị loại bỏ vì bất hợp lệ và vì một số người thay đổi ý kiến. Cuối cùng tiểu bang công nhận 1,719,900 chữ ký hợp lệ – đủ để tiến tới cuộc bỏ phiếu bãi nhiệm, vì vượt quá con số 1,495,970 chữ ký (tức 12% của số phiếu cử tri bầu Thống Đốc năm 2018).

Hiến pháp California quy định một Thống Đốc có thể mất chức nếu bị trên 50% cử tri toàn tiểu bang đồng ý bãi nhiệm. Kể từ năm 1911 tới nay các vị Thống Đốc đã phải đương đầu với 55 lá đơn nộp cho Bộ Hành Chánh để đòi bãi nhiệm, nhưng chỉ có một chiến dịch vận động duy nhất vào năm 2003 là thành công, dẫn đến việc Thống Đốc Gray Davis của đảng Dân Chủ bị bãi nhiệm. Lúc đó có tới 135 ứng cử viên hội đủ điều kiện tranh ghế Thống Đốc thay thế ông Davis. Kết quả, một nhân vật đảng Cộng Hòa là tài tử điện ảnh Arnold Schwarzenegger đạt được số phiếu cử tri cao nhất (48.6%) và trở thành Thống Đốc cho đến năm 2011.

Hồi đầu năm 2020, giữa bối cảnh Covid-19 bắt đầu lan tràn khắp nước Mỹ và California trở thành một “điểm nóng” với cả ngàn trường hợp lây nhiễm mỗi ngày, Thống Đốc Gavin Newsom ban hành tình trạng khẩn trương, rồi ra lệnh “đóng cửa” toàn tiểu bang vào tháng 3 để chống đại dịch, khiến cho sinh hoạt kinh tế gần như tê liệt, tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt, và sau đó ông Newsom bị nhiều người phản đối. Ngoài ra dư luận cũng chỉ trích ông về chuyện đến dự tiệc tại một nhà hàng sang trọng ở Napa Valley hôm 6 tháng 11, bất chấp lệnh cấm do chính ông ký. Bên cạnh đó, uy tín của ông Newsom còn bị ảnh hưởng do một vụ bê bối gian lận hàng tỷ dollars tại cơ quan cứu xét trợ cấp thất nghiệp, đồng thời tình trạng những người vô gia cư không hề được cải thiện như lời ông hứa hẹn khi tranh cử. Các yếu tố này đã giúp cho chiến dịch được dư luận hưởng ứng mạnh mẽ và đưa tới con số trên 2 triệu chữ ký đòi bãi nhiệm.

Thống Đốc Newsom phản ứng bằng luận cứ gọi cuộc vận động bãi nhiệm là “chiến dịch do đảng Cộng Hòa chủ xướng và hỗ trợ, bao gồm những người quá khích có chủ trương chống mang khẩu trang, chống chích ngừa, hợp cùng lực lượng ủng hộ [cựu Tổng Thống] Trump chỉ muốn lật ngược kết quả bầu cử năm 2020, nên họ công kích tất cả những biện pháp mà chúng ta đã thực hiện để đối phó đại dịch”.

Từ lúc khởi đầu chiến dịch vận động bãi nhiệm cho tới nay, tình hình đã có nhiều thay đổi và mang lại lợi thế cho ông Newsom. Trong số 24 nhân vật đảng Cộng Hòa muốn tranh ghế Thống Đốc, thoạt đầu dư luận chú ý tới ông John Fox (từng là ứng cử viên Thống Đốc hồi năm 2018), ông Larry Elder (cũng là talk show host của chương trình phát thanh giống như ông Fox), ông Kevin Faulconer (cựu Thị Trưởng San Diego), bà Caitlyn Jenner (cựu vận động viên Olympics kiêm ngôi sao truyền hình), ông Kevin Kiley (nhân viên điện toán), ông Doug Ose (cựu Dân Biểu) v.v… Tuy nhiên càng gần đến ngày bầu cử, kết quả thăm dò càng cho thấy chỉ riêng ông Elder được gần 30% cử tri nói là sẽ dồn phiếu ủng hộ, còn tỷ lệ ủng hộ dành cho những nhân vật khác chỉ ở mức từ 4% đến 10%.

Ông Larry Elder vận động tranh cử với lập trường cực hữu, như phủ nhận hiện tượng “kỳ thị chủng tộc có hệ thống”, chống đối việc kiểm soát súng đạn, chống đối phá thai, chủ trương hủy bỏ kế hoạch tăng mức lương tối thiểu, cũng như tuyên bố sẽ đảo ngược quy định bắt buộc mang khẩu trang trong trường học và cơ sở thương mại.

Việc ông Elder kêu gọi nới lỏng sinh hoạt – nhằm phản đối biện pháp hạn chế sinh hoạt để chống đại dịch của Thống Đốc Newsom – từng được cử tri hưởng ứng vì họ thấy tình hình đại dịch bớt căng thẳng, nhưng đó là vào thời điểm từ mùa thu đến cuối năm 2020. Qua đầu năm 2021, virus biến thể Delta bắt đầu lan tràn khắp nước Mỹ, đẩy con số những trường hợp lây nhiễm và tử vong vì Covid-19 lên cao, khiến Florida, Texas và một số tiểu bang miền nam như Alabama, Georgia lại trở thành những “điểm nóng”, trong khi đó ở California tình hình đại dịch dần dần lắng dịu nhờ hiệu quả của chương trình chích ngừa được đẩy mạnh.

Những biến chuyển như vậy đã giúp cơ hội cho Thống Đốc Gavin Newsom biến vụ vận động bãi nhiệm từ một cuộc trưng cầu dân ý về khả năng lãnh đạo của ông trở thành một cuộc bầu cử để lựa chọn giữa ông và đối thủ Larry Elder về đường lối đối phó đại dịch. Ông đưa ra luận cứ để thuyết phục cử tri rằng “đảng Cộng Hòa muốn đưa chúng ta trở lại với nguy cơ lúc trước”, “nếu cuộc vận động bãi nhiệm thành công thì họ sẽ hủy bỏ ngay tức khắc quy định bắt buộc mang khẩu trang trong trường học và cơ sở y tế, tạo điều kiện để Covid lan tràn ở California giống như ở các tiểu bang dưới sự lãnh đạo của các Thống Đốc đảng Cộng Hòa”.

Trong hai tuần lễ cuối, ông Newsom mỗi khi đi vận động đều nhắc nhở cử tri: “Hồi năm ngoái chúng ta đánh bại được Donald Trump, nhưng chúng ta chưa đánh bại được chủ nghĩa Trump”. (Kết quả bầu cử Tổng Thống năm 2020 cho thấy ông Joe Biden thắng ở California với tỷ lệ 63.48%, giành được 55 phiếu cử tri đoàn của tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ này).

California có 22.2 triệu cử tri ghi danh bầu cử, 46.5% trong số đó ủng hộ đảng Dân Chủ, chỉ có 24% ủng hộ đảng Cộng Hòa. Mặc dù chiếm lợi thế như vậy, nhưng đảng Dân Chủ có nhiều lý do để quan tâm đặc biệt đến cuộc bầu cử bãi nhiệm ông Newsom. Ngoài sự lo ngại kết quả bầu cử ảnh hưởng đến dư luận cử tri toàn quốc năm 2022 – vì thế đa số của đảng Dân Chủ tại Quốc Hội liên bang hiện đang rất mong manh và có thể bị đảo ngược – còn có sự lo ngại là nếu Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Dianne Feinstein (88 tuổi) rời khỏi chức vụ trước khi mãn nhiệm kỳ thì vị Thống Đốc California vào lúc đó sẽ có quyền tạm thời bổ nhiệm người thay thế tại Thượng Viện.

Do đó người ta không ngạc nhiên khi thấy vào tuần lễ trước ngày bầu cử, nhiều nhân vật có uy tín của đảng Dân Chủ đã xuất hiện để cùng với Thống Đốc Newsom vận động chống lại nỗ lực bãi nhiệm, gồm Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren, Thượng Nghị Sĩ Amy Klobuchar, Phó Tổng Thống Kamala Harris, cựu Tổng Thống Barack Obama (qua video chiếu trên TV), và sau cùng là Tổng Thống Joe Biden.

Khi đến thành phố Long Beach hôm Thứ Hai 13 tháng 9, Tổng Thống Biden khuyếch đại luận cứ của ông Newsom để báo động với cử tri rằng cuộc bầu cử ở California có thể định hướng về nhiều vấn đề cho cả nước Mỹ trong những ngày sắp tới, như phương cách khống chế đại dịch Covid-19, quyền bầu cử tự do của người dân, quyền phá thai của phụ nữ, kể cả cuộc chiến chống hiện tượng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, và “hậu quả sẽ thê thảm nếu Thống Đốc Newsom bị bãi nhiệm”. Tổng Thống Biden cũng không ngần ngại gọi ông Larry Elder (ứng cử viên hàng đầu của đảng Cộng Hòa) là “bản sao” của cựu Tổng Thống Donald Trump, trước khi kết luận: “Mọi cặp mắt trên toàn quốc đang hướng về California”, “cuộc bầu cử bãi nhiệm này sẽ vang dội khắp đất nước và khắp thế giới”.

Các kết quả thăm dò dư luận cho thấy chiến lược chống nỗ lực bãi nhiệm của ông Newsom và đảng Dân Chủ càng lúc càng mang lại hiệu quả. Thí dụ, theo cuộc thăm dò mới nhất do tổ chức Public Policy Institute of California thực hiện, chỉ có 39% cử tri nói là đồng ý giải nhiệm, trong khi 58% không đồng ý – tức chênh lệch gần 20%.

Vì thấy phản ứng dư luận qua các cuộc thăm dò đều có lợi cho Thống Đốc Newsom nên ông Elder cùng một số nhân vật đảng Cộng Hòa đã tung ra nghi vấn cho rằng sẽ có “gian lận bầu cử”, bởi vì “Thống Đốc Newsom chỉ có thể thắng bằng những lá phiếu bất hợp lệ”. Hôm 8 tháng 9 ông Elder tuyên bố “rất có thể xảy ra những trò ma giáo trong cuộc bầu cử bãi nhiệm này”,“nếu được dân chúng thông báo về các sự kiện bất thường, chúng tôi sẽ khởi tố”.

Tuy nhiên theo tin tức cập nhật thì ngay buổi tối Thứ Ba 14 tháng 9, sau khi hãng thông tấn AP cùng các cơ quan truyền thông loan báo kết quả kiểm phiếu sơ bộ, theo đó tỷ lệ cử tri bỏ phiếu “không bãi nhiệm” vượt trên tỷ lệ cử tri bỏ phiếu “bãi nhiệm” tới gần 30%, nhà truyền thông Larry Elder (chủ biên chương trình phát thanh The Larry Elder Show trên đài KRLA tại Los Angeles) đã nhìn nhận thất bại và không đề cập gì đến chuyện “bầu cử gian lận”.

Lên tiếng trước một đám đông những người ủng hộ, ông Elder nói với họ “Xin hãy tiếp tục theo dõi chương trình của tôi”, và nhấn mạnh: “Chúng ta thua một trận nhưng chúng ta sẽ thắng cuộc chiến tranh này” – một dấu hiệu cho thấy ông Elder đã chuẩn bị rời bỏ lãnh vực truyền thông để dấn thân vào hoạt động chính trị.

Trong khi đó, với kết quả cuộc bầu cử ngày 14 tháng 9, Thống Đốc Gavin Newsom sẽ tiếp tục lãnh đạo tiểu bang California cho đến đầu năm 2023, là thời điểm chấm dứt nhiệm kỳ đầu tiên. Ông sẽ phải tái tranh cử vào năm 2022 nếu muốn bước sang nhiệm kỳ thứ nhì, hoặc lựa chọn một quyết định khác để tiến thân trong sự nghiệp chính trị. Cả hai điều này đều không được ông đề cập khi đến thủ phủ Sacramento để gặp gỡ và cảm ơn những người ủng hộ đã giúp ông đạt được chiến thắng vừa qua.

VẪN TRANH CÃI VỀ “BOOSTER” CHỐNG COVID-19

Hồi tháng trước, vào ngày 18 tháng 8, Bộ Y Tế Hoa Kỳ (HHS) phổ biến thông cáo với chữ ký của tám nhân vật lãnh đạo ngành y tế, theo đó kể từ ngày 20 tháng 9, sau khi có sự chuẩn thuận của Cơ Quan Quản Trị Thực Phẩm Dược Phẩm (FDA) và sự đồng ý của Trung Tâm Phòng Chống Dịch Bệnh (CDC), những người dân Mỹ đã chích ngừa đầy đủ có thể bắt đầu được chích thêm liều vaccine tăng cường (booster) để gia tăng khả năng chống Covid-19.

Theo tin tức cập nhật, Ủy Ban Cố Vấn của Cơ Quan FDA sẽ thảo luận vấn đề này tại phiên họp ngày Thứ Sáu 17 tháng 9. Nhưng trong khi đó, lợi ích và sự cần thiết của liều vaccine tăng cường vẫn đang là đề tài tranh cãi giữa các khoa học gia trên thế giới.

Hôm Thứ Tư 15 tháng 9, hai hãng dược phẩm Pfizer và Moderna đồng loạt phổ biến bản lên tiếng, nói rằng các loại vaccine do họ bào chế đều giảm công hiệu sau 6 tháng, do đó những người đã chích ngừa sẽ cần thêm liều “booster” tăng cường, đồng thời Pfizer và Moderna khẳng định là “booster” sẽ mang lại tác dụng chống coronavirus tới 95%.

Trước đó chỉ hai ngày, 18 chuyên gia y tế từ nhiều quốc gia công bố bản nhận định chung với quan điểm trái ngược, cho rằng việc chích thêm liều “booster” có thể không cần thiết cho tất cả mọi người, bởi vì các loại vaccine hiện nay vẫn còn đủ công hiệu đối phó với virus gây đại dịch Covid-19, kể cả virus biến thể Delta.

Theo bản nhận định chung đăng trên tạp chí y khoa The Lancet hôm Thứ Hai 13 tháng 9 thì “cho tới nay các cuộc nghiên cứu không đưa ra bằng chứng nào đáng tin cậy về sự cần thiết của liều thuốc chích ngừa tăng cường (booster) đối với công chúng”. Chẳng những vậy mà “nếu được chích quá sớm thì liều vaccine tăng cường còn có thể mang tới rủi ro”, nhất là khi vaccine đã gây ra phản ứng phụ liên quan đến các bệnh như Myocarditis hoặc Guillain-Barre syndrome. Do đó, “chỉ nên bắt đầu chích liều vaccine tăng cường khi có đủ bằng chứng xác tín”.

The Lancet là một tạp chí y khoa kỳ cựu và uy tín, ra đời từ năm 1823. Bản nhận định chung đứng tên 18 chuyên gia quốc tế, gồm các bác sĩ và giáo sư y khoa đang phụ trách những chương trình nghiên cứu về vaccine ở Mỹ, Anh, Pháp, Nam Phi, Ấn Độ và cho Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO). Đứng đầu danh sách là bác sĩ Philip Krause, giáo sư Thomas Fleming, giáo sư Richard Peto, giáo sư Ira Longini, giáo sư J Peter Figueroa, giáo sư Jonathan Sterne.

Đáng chú ý là trong danh sách nói trên có bác sĩ Phil Krause và bác sĩ Marion Gruber, cả hai là chuyên gia thuộc Cơ Quan FDA của Mỹ, và cả hai cùng cho biết sẽ từ chức vào mùa thu năm nay.

Bản nhận định chung phân tích các kết quả nghiên cứu về thuốc chích ngừa trong thời gian gần đây (kể từ khi virus biến thể Delta lây lan khắp nơi), đặc biệt đề cập đến hai cuộc nghiên cứu ở Mỹ do các tổ chức y tế độc lập thực hiện, và một cuộc nghiên cứu của Trung Tâm Phòng Chống Dịch Bệnh (CDC). Tất cả đều cho thấy mặc dù hiệu quả chống lại sự lây nhiễm của virus biến thể Delta có giảm nhẹ theo thời gian, nhưng với những người đã được chích ngừa đầy đủ thì vaccine vẫn tiếp tục giúp cơ thể họ đề kháng, nhờ đó họ không bị trở bệnh nặng và phải chữa trị trong bệnh viện. Chích ngừa đầy đủ có nghĩa là đã được chích 2 liều vaccine của Pfizer hay của Moderna, hoặc 1 liều vaccine duy nhất của Johnson & Johnson.

Các chuyên gia nhận định: “Ngay cả ở những địa phương mà tỷ lệ chích ngừa khá cao, vẫn xảy ra các trường hợp lây nhiễm virus biến thể Delta, mà đa số là với những người chưa chích ngừa, họ dễ lây nhiễm cho người khác trong khi chính họ cũng dễ bị trở bệnh nặng, phải vào bệnh viện chữa trị”.

Nhận định này phù hợp với lời phát biểu của bác sĩ Rochelle Walensky, Giám đốc Trung Tâm Phòng Chống Dịch Bệnh (CDC) trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 10 tháng 9, báo động rằng “những người chưa chích ngừa có nguy cơ bị lây nhiễm cao gấp 4.5 lần so với những người đã được chích ngừa đầy đủ, có nguy cơ phải vào bệnh viện chữa trị cao gấp 10 lần so với những người đã được chích ngừa đầy đủ, và có nguy cơ tử vong cao gấp 11 lần so với những người đã được chích ngừa đầy đủ”.

Bản nhận định chung kết luận như sau: “Những loại vaccines đang được sử dụng đều an toàn, hữu hiệu, và có tác dụng cứu mạng sống. Số lượng vaccines hiện nay chỉ có giới hạn và sẽ cứu thêm nhiều mạng sống hơn nếu được cung ứng cho những người có nguy cơ mắc bệnh nặng mà lại chưa hề được chích ngừa. Cho dù liều vaccine tăng cường có mang lại lợi ích đi nữa, thì lợi ích ấy cũng không bằng việc chích ngừa cho những người chưa hề được chích ngừa. Bởi vì nếu được cung ứng rộng rãi thì vaccines sẽ giúp chận đứng sự lây lan của các virus biến thể, và nhờ đó đại dịch sẽ chấm dứt mau chóng hơn. Đó là lý do Tổ Chức Y Tế Thế Giới kêu gọi các quốc gia khoan bắt đầu chích liều vaccine tăng cường, cho đến khi có thêm nhiều người trên thế giới được chích liều vaccine đầu tiên”.

Song song với bản nhận định chung của 18 chuyên gia quốc tế trên tạp chí The Lancet, bác sĩ William Petri thuộc Trung Tâm Y Tế Viện Đại Học Virginia hôm Thứ Sáu 12 tháng 9 cũng nói rằng, ít nhất là trong tương lai gần, liều vaccine tăng cường chưa cần thiết cho đại đa số dân chúng, ngoại trừ những người mà hệ miễn nhiễm bị suy yếu (immuno compromised). Bác sĩ Petri nhắc đến kết quả một cuộc nghiên cứu mới đây tại Anh Quốc cho thấy các vaccines hiện nay vẫn còn công hiệu tới 88% để đối phó với virus gây đại dịch Covid-19.

Cách đây hơn một tháng, từ ngày 12 tháng 8, Cơ Quan FDA đã chuẩn thuận để những người mà hệ miễn nhiễm bị suy yếu được chích liều vaccine tăng cường, vì nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy thành phần này dễ mắc bệnh nặng nếu bị lây nhiễm Covid-19, đồng thời họ cũng dễ lây nhiễm virus cho người thân của họ. Được coi là “hệ miễn nhiễm bị suy yếu” bao gồm các bệnh nhân đã hoặc sắp thay thận, gan, tim (transplant recipients), bệnh nhân ung thư và bệnh nhân HIV.

Nước Mỹ hiện có trung bình mỗi ngày 170,000 người mới bị lây nhiễm và 1,800 trường hợp tử vong vì Covid-19. Đây là những con số cao nhất trong sáu tháng gần đây, mặc dù vẫn chưa tới mức độ báo động như hồi tháng 1-2021 là thời điểm trung bình mỗi ngày có thêm 250,000 trường hợp mới lây nhiễm và 3,400 bệnh nhân tử vong.

Về chích ngừa, thống kê cập nhật của Trung Tâm CDC cho thấy, tính đến Thứ Tư 15 tháng 9, trên toàn quốc Hoa Kỳ có 209,982,936 người đã được chích ít nhất một liều vaccine chống Covid-19 (chiếm 63.2% dân số), và 179,289,983 người đã được chích ngừa đầy đủ (chiếm 54% dân số).

Phố Nhỏ Online tổng hợp từ các nguồn: AP, Reuters, NPR, CBS News, L.A. Times, Sacramento Bee ngày 16/9/2021

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*