Gặp tôi lang thang đầu đường xó chợ tựa như sát thủ Cain, một đời lang thang trên mặt đất, bạn chặn tôi ngay giữa đường, phán một câu, một lời tuyên án, hay cũng có thể được gọi là một lời than,
– “Ông Công giáo, lại là cha cụ, mà nhìn mặt cứ như người chưa bao giờ nhận được Tin Mừng ơn cứu rỗi!…”
Tôi, bất mãn kinh niên, nhăn nhăn vầng trán,
– “Cám ơn cho những lời nhận xét quý báu không ai mượn. Nhưng cũng không sao, tôi vẫn quý mến ông như thủa nào. Mà này, ông bạn, ông muốn nói điều gì vậy?”
Bạn nhìn thẳng vào mắt tôi, tiếp tục,
– “Rất thành thực! Không khách sáo! Ông nhìn lạc đường mùa chay quá!”
Ơi, tôi yêu mến làm sao những lời nói thẳng như ruột ngựa!
Tiếng Việt của bạn thật chuẩn, thật dễ thương!
Bạn có phải thầy bói, nhà tướng số, hay tiên tri của quá khứ quay về thế giới đảo điên để phán một lời tuyên ngôn về ngày tận thế?
Lạc đường là tôi! Lạc đường là tên! Lạc đường đã trở thành máu huyết luân lưu trong người. Lạc đường đã khắc ghi sâu trong tâm khảm mặc dù không chọn lựa. Lạc đường đã trở nên cá tính riêng biệt sở hữu. Tôi đã lạc ngay trong bụng mẹ. Tôi nghĩ có lẽ mình cũng chẳng muốn sinh ra trên cõi đời này làm chi…
Tôi đã lạc khi nhìn thấy xe tăng T-54 lăn bánh trên đường Lê Văn Duyệt, một trong những đại lộ Sài Gòn dẫn về tổng hành dinh của Nam Việt Nam, chính quyền mới bại trận. Bầu trời xanh lơ trưa mùa hạ bỗng trở nên xám đen, đừng hỏi tại sao, tôi chỉ diễn tả những chi mình đã nhìn thấy. Thành phố hỗn loạn trong cơn tháo chạy! Những cột khói bốc cao! Bầu trời Sài Gòn bỗng dưng ngập tràn trực thăng, tựa như những chú ruồi sa mạc, di tản người thân ruột thịt. Những khuôn mặt hốt hoảng! Những giọt lệ buồn tủi! Những tiếng kêu tuyệt vọng! Những tiếng hét kinh hoàng! Những hàng người nối dài cho một chỗ ngồi trên chiếc trực thăng đậu cao trên nóc một tòa nhà cao ốc.
Tôi đã lạc dưới bầu trời nắng lung lửa đỏ, bụng đói meo với không một chén cơm, chân đi bộ tới trường trung học Nguyễn Thượng Hiền. Một tô cơm gạo trắng khi đó bỗng dưng trở thành xa xỉ phẩm cho cậu bé thiếu niên của Sài Gòn, Sài Gòn một thời hãnh diện được gọi Hòn Ngọc Viễn Đông.
Tôi đã lạc ngay sau khi bị bật gốc khỏi quê nhà bởi cuộc chiến Việt Nam, một cuộc chiến đến ngày hôm nay, tôi vẫn còn thắc mắc tìm hiểu đâu là nguyên nhân chính.
Tôi đã lạc khi bước chân lên tàu vượt biên, thuyền trôi lênh đênh trên mặt sóng, và tất cả những cô gái tuổi ươm mơ trong khoang thuyền bị hạ nhục bởi ngư phủ Thái. Khi bị tấn công bởi lưỡi dao, anh tôi ngã gục xuống sàn tàu, hét lớn, hai tay ôm mặt; và máu, những dòng máu đỏ tuôn chảy từ những ngón tay. Tôi, hốt hoảng với thảm kịch xảy tới cho người thân, không biết làm gì, bật tiếng khóc!
Tôi đã lạc khi ngư phủ Thái xếp hàng những người thanh niên trên tàu. Từng người rồi từng người bị ngư phủ bạo hành. Tới phiên! Tôi nhắm mắt lại đợi chờ giây phút, nhưng ngư phủ Thái đã dừng lại nắm đấm giữa trời. Tôi nghĩ cũng có thể bởi khuôn mặt thất thần trắng xanh của mình. Hoặc bởi một lý do gì đó, có ai mà hiểu. Ngư phủ nhìn tôi, nhoẻn miệng cười, gỡ cặp kính của tôi ra, đeo vào mặt. Cặp kính cận dầy cộm, ai đeo cho nổi! Ngư phủ loạng choạng những bước chân! Đầu lắc lắc! Cặp kính cận rớt xuống, rơi thẳng một mạch xuống làn nước xanh đại dương. Tưởng thế là xong! Nhưng không, ngư phủ phóng theo vớt lại cặp kính. Một tay bám thành tàu, một tay nắm chặt kiếng cận, ngư phủ nhảy lên tàu, cẩn thận đeo trả lại vào mắt chủ nhân cặp kính. Rồi lại quay sang người đứng kế bên, đánh tiếp, như một chuyện bình thường, một chuyện phải xảy ra…
Tôi đã lạc trong khi hít thở bầu không khí ngột ngạt hôi thối của trại Sungai Besi, trại cấm Mã Lai. Từng mảng rồi từng mảng hồn đã bị gậm nhấm, ăn mòn bởi đời sống trại cấm.
Tôi đã lạc khi đặt chân lên đất Mỹ, vùng đất hứa! Họ là ai, những người không có tóc đen bóng mượt? Tại sao mắt họ lại không là mầu nâu? Tại sao họ ăn bánh mì sandwich với hamburger và cheese, nhưng lại không ăn cơm trắng với canh chua cá và thịt kho?
Tôi đã lạc khi nhận được tin bố, trút hơi thở cuối đời tại Việt Nam trong khi mình đang lang thang tại xứ người, hơn một năm rồi. Một phần hồn của tôi đã chết, một góc tim bị xé rách toang, không bao giờ còn khả năng bình phục kể từ giây phút đó…
Và khi tôi quay về lại quê nhà… Người cùng chủng tộc đối xử tôi tựa như tôi chưa bao giờ chôn nhau cắt rốn ở Việt Nam. Trong ánh mắt họ, tôi là người Campuchia hoặc Nhật. Có một lần tôi nói, “Cám ơn”, với cô chạy bàn trong tiệm Phở. Cô ta ngạc nhiên, nói liền, “Ông nói tiếng Việt giỏi quá!”
Và cô hỏi tôi trong tiếng Anh, “Tại Phi Luật Tân, ông sống ở đâu? Thủ đô Manila?”
Thật thế à?
Lạc, hồn tôi lạc như ao tù nước đọng. Tôi hôi thối! Tôi hiểm ác!
Lạc, thần trí tôi nhăn nheo tựa như trái táo khô để quên trong bếp từ lâu rồi. Tôi còn trẻ nhưng tâm hồn già khằng, ngàn năm tuổi!
Lạc, ngôn ngữ tôi hằn học nọc rắn độc!
Lạc đã trở thành một phần tâm hồn, hồn đi lạc.
Lạc, tôi lạc như Cô Tấm, bố mẹ chết…
Tôi thất vọng với đời, với người và với mình! Tôi lạc đường!
Chẳng trách chi bạn gọi tôi, Hồn Đi Lạc!
Nhưng… Khoan!
Xin bạn dừng lại một bước chân. Xin bạn khoan, đừng bỏ đi! Bởi tôi nói chưa hết! Xin cho tôi nói dứt lời…
Bạn,
Chính lúc hồn (nhân gian) đi lạc, lại là lúc mình được tìm thấy, không phải bởi ai trên cõi đời này, nhưng bởi chính Bụt! Chính lúc hồn trần thất vọng, lại là lúc hy vọng tràn đầy tuôn đổ trên hai bàn tay. Cô Tấm chân lấm tay bùn, bơ vơ không nơi nương tựa, vào giây phút tuyệt vọng đã gặp Bụt; và Ngài gọi chim trời từng đàn bay xuống nhanh nhanh nhặt đậu xanh đậu đỏ bỏ sang hai rổ đan tre trống vắng cả ngàn năm nay.
Bởi lạc đường, thất vọng, ngồi khóc, Cô Tấm đất thấp gặp gỡ trời cao. Bụt bất ngờ hiện ra. Chuyện buồn chuyển mình hóa ra chuyện đẹp, chuyện cổ tích thơm mùi cơm thơm.
Vâng, tôi lạc! Cũng chẳng sao!
Trời chưa bao giờ bỏ rơi tôi!
Bụt tiếp tục cất công lên đường vất vả tìm kiếm tôi, bởi tôi trị giá trăm ngàn lượng vàng trong đôi mắt thiên đàng. Thật sự ra, tôi vô giá!
Thế là no đủ! Ơn phúc dư thừa!
Vâng, tôi lạc! Cũng chẳng sao!
Tôi vẫn no đầy! Mưa trời vẫn tiếp tục đổ xuống đầy tràn hai bàn tay trống vắng lạc loài đưa cao hướng về thiên đàng!
Tôi, “tràn lan lộc trời. Bụt vẫn ở với tôi. Bụt vẫn gọi chim trời nhặt đậu xanh đậu đỏ trên mặt đất đen cho tôi.”
Lm Nguyễn Trung Tây
Dòng Ngôi Lời
Be the first to comment