Trần Thu Miên: Người Việt Quốc Gia Boston Tưởng Niệm Và Vinh Danh Đệ Nhất Anh Hùng Dân Tộc: Trưng Trắc – Trưng Nhị

 

Sáng thứ Bảy ngày 19 tháng Ba, 2016, hơn 300 đồng hương Việt Nam thuộc mọi thế hệ đã tụ tập tại hội trường Pope John Paul II Catholic Academy Lower Mills, đối diện nhà thờ Công Giáo St. Gregory toạ lạc trên đường Dorchester Ave, Dorchester, MA để tham dự đại lễ tưởng niệm và vinh danh hai vị Đệ Nhất Anh Hùng Dân Tộc, hay Hai Bà Trưng. Tôi xin cúi đầu tuyên dương Hai Bà Trưng là đệ nhất Anh Hùng vì hai vị này là hai viên gạch tối quan trọng lót đường cho căn cước Việt Nam được hình thành và phát triển. Phải đến hơn ngàn năm sau mới có Đức Trần Hưng Đạo, nhưng người đời vinh danh Ngài là Đức Thánh Trần Hưng Đạo, còn hai ngài Đệ Nhất Anh Hùng thì chỉ được tuyên dương là Hai Bà Trưng. Lẽ ra ta phải vinh danh hai bà như Hai Vị Thánh Tử Vì Quốc, hay hai vị Đại Thánh Tử Vì Đạo Việt. Không phải là sử gia nên tôi vinh danh hai bà bằng lòng hâm mộ của một thường dân Việt Nam biệt xứ vì tỵ nạn, không dựa trên các di chứng hay lý luận lịch sử.
image002Việc tổ chức các ngày lễ văn hoá và lịch sử trong các cộng đồng Việt Nam trên thế giới đã, đang và sẽ tiếp tục là việc làm rất khó. Khó vì hoàn cảnh đời sống và lòng người. Dân Tỵ Nạn Việt Nam thường sinh sống hoà lẫn vào đời sống kinh tế và xã hội địa phương. Xa mặt cách lòng cũng là nguyên nhân khiến bà con quên dần chuyện văn hoá, chuyện lịch sử cội nguồn mình. Các sinh hoạt xã hội hàng tuần của người Việt ly hương tại Hoa Kỳ và khắp nơi trên thế giới thường tập trung vào tôn giáo. Nếu là tín đồ Thiên Chúa Giáo, người ta có dịp gặp nhau thường xuyên. Tín đồ Phật Giáo hay các tôn giáo khác cũng có nhiều cơ hội tụ họp thường xuyên. Nhưng dường như các vị lãnh đạo, giáo chủ, hay chức sắc của các tôn giáo ít khi để ý đến việc duy trì và truyền đạt Văn Hoá Cội Nguồn Việt Nam trong các nhà thờ, nhà chùa, hay tại những cơ sở tôn giáo. Vì vậy việc tưởng nhớ và vinh danh các vị Anh Hùng dựng nước và giữ nước Việt Nam dường như rất ít và có thể nói là không có. Cũng lạ, vì không có dân tộc làm sao có Thiên Chúa Giáo Việt Nam hay Phật Giáo Việt Nam? Tôn giáo sống trong lòng dân tộc thì cũng có trách nhiệm bảo vệ văn hoá dân tộc. Dù những lễ tưởng nhớ và vinh danh các đấng Anh Hùng Tiền Nhân không được tổ chức trong các nhà thờ, nhà chùa của người Việt ly hương, nhiều vị lãnh đạo cộng đồng đã ý thức được sự quan trọng của việc bảo tồn văn hoá cội nguồn Việt nên đã hy sinh đứng ra tổ chức những ngày lễ lớn của lịch sử dân tộc như Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ Hai Bà Trưng, Lễ Đức Trần Hưng Đạo, hay lễ Vua Quang Trung.
image004Theo ông Đỗ Đăng Doanh, một nhân sĩ đã nhiệt tình sống và sinh hoạt với cộng đồng Việt Nam trong vùng thì lễ tưởng niệm Hai Bà Trưng được tổ chức long trọng lần đầu tại vùng Boston vào tháng 3 năm 1987. Đặc biệt, ông Doanh kể lại, “Buổi Lễ năm 1988 đã được Hội Diên Hồng tổ chức tại Kresge Auditorium, hội trường lớn nhất của trường đại học MIT (Massachusetts Institute of Technology). Với một sân khấu vòng cung rộng lớn mà trên ba mươi em Võ Sinh thuộc một Trường Võ Thuật Việt Nam từ Washington D.C. lên có thể thực hiện hoạt cảnh đánh đuổi quân Nam Hán ra khỏi bờ cõi dựng nền độc lập của Hai Bà Trưng.” Đó là thời gian đa số sinh viên Việt Nam được sinh ra tại Việt Nam và dường như đa số còn nói được tiếng Việt Nam. Từ khoảng năm 1995 đến nay, đa số sinh viên gốc Việt không còn nói thông thạo tiếng Việt và những sinh hoạt của thế hệ sinh viên này không còn như trước nữa. Nói vậy, để thế hệ cha anh biết rằng việc chúng ta tổ chức những sinh hoạt văn hoá Việt Nam trong cộng đồng hôm nay càng ngày càng khẩn thiết và cũng cần được thay đổi cho thích hợp với giới trẻ.
image006Trở lại ngày đại lễ Hai Bà Trưng năm nay, tôi có thể nói là lúc bước vào hội trường tôi đã bị thu hút đến ngạc nhiên vì cách trang hoàng sân khấu. Nền sân khấu là bức tranh Hai Bà Trưng toả ra được thần khí dũng cảm quyết liệt. Dù đứng phía cuối hội trường, nhìn lên tôi vẫn thấy mắt Hai Bà quắc sáng, tay múa gươm rất gan dạ như sẵn sàng xông vào cơn khói lửa chiến trường, thà chết chứ không để mất giang sơn vào tay quân xâm lăng Nam Hán. Tôi nghĩ thầm, hoạ sĩ nào thiết kết nền sân khấu không những có tài mà còn có tâm hồn dân tộc. Tranh Hai Bà đẹp và đầy ý nghĩa. Vài ngày sau, BS Vũ Linh Huy cho tôi biết tác giả là một cháu gái, học sinh trung học. Như vậy cháu phải có khái niệm tốt về Hai Bà Trưng thì mới sáng tác được bức tranh đầy thần khí như vậy. Cảm ơn cháu và cảm ơn cha mẹ cháu đã gieo vào hồn cháu cội nguồn Việt Nam. Tôi cũng xúc động khi chứng kiến quý bà quý cô đại diện hai hội phụ nữ Việt Nam xếp hàng cung nghinh kiệu Hai Bà lên lễ đài hành lễ Cúng nghiêm trang giữa tiếng chiêng trống tha thiết nhắc nhở nhau tưởng nhớ về công đức của hai Đệ Nhất Anh Hùng Dân Tộc. Không có Hai Bà làm gì chúng ta còn được gọi nhau là người Việt Nam. Đặc biệt trong nghi lễ tưởng niệm còn có những lời cầu nguyện Liên Tôn song ngữ. Việc cử hành những nghi lễ văn hoá có lẽ từ nay nên được thực hiện bằng song ngữ Việt-Anh để con cháu chúng ta tham dự. Đừng trách trẻ em Việt Nam ở Hoa Kỳ không biết nói tiếng Việt. Chúng ta cần cố gắng sử dụng hai ngôn ngữ để giới trẻ dễ tham gia và tham dự với các thế hệ cha anh trong các buổi lễ văn hoá Việt Nam.
image008Tôi rất thích hai lời cầu rất nhân bản sau đây: “Chúng con cầu nguyện cho các đảng viên cộng sản Việt Nam, nhất là các người lãnh đạo đảng, xin Ơn Trên giúp họ thay lòng đổi dạ, bỏ đường bán nước hại dân, trở về phục vụ quyền lợi của quốc gia, dân tộc, bảo vệ quê hương, chống giặc Tàu xâm lược.” Lời cầu này ý nghĩa quá, tử tế quá, và hy vọng quá. Dân tộc ta đã chém giết nhau, nguyền rủa nhau, hận thù nhau quá nhiều rồi. Đã đến lúc chúng ta phải đối xử với nhau bằng Đạo Việt. Hồn Việt Nam đâu cần đảng hay thể chế chính trị du nhập vay mượn từ ngoại lai mới tồn tại đâu, nhưng ngược lại. Lời cầu thứ hai cũng đầy ý nghĩa và cần thiết cho cộng đồng ly hương của chúng ta, “Chúng con cầu nguyện cho cộng đồng Việt Nam chúng con tại Massachusetts và New England biết duy trì các truyền thống văn hóa tốt đẹp của Việt Nam và đoàn kết tranh đấu cho Tự do, Dân chủ và Nhân Quyền tại Việt Nam.” Tranh đấu đây không có nghĩa là chiến tranh, bạo động, nhưng chúng ta phải không ngừng lên tiếng cho thế giới biết và cho lương tâm của người Việt trong và ngoài nước biết giá trị của Tự Do và quyền làm người của người Việt Nam. Việc tranh đấu cho dân chủ và nhân quyền là việc chung, nếu các đoàn thể hay tổ chức chính trị tranh đấu riêng rẽ thì tiếng nói của họ cũng chỉ là tiếng kêu của những con chim sẻ trong rừng già. Chúng ta phải hợp tác dù khác nhau về triết lý hành động, hay chủ trương đảng phái, để cùng gióng lên tiếng chim đại bàng tranh đấu cho Việt Nam thật sự có tự do, công lý, và nhân quyền.
image010Nói chung chương trình tưởng niệm Hai Bà Trưng năm nay tại Boston có rất nhiều điểm để ta ca ngợi. Vì có sự tham dự của các em học sinh và sinh viên nên MC Kim Loan đã khéo léo điều hợp chương trình bằng song ngữ Việt-Anh. Đấy là việc chúng ta nên tiếp tục làm trong các chương trình sắp tới tại Boston hay những nơi khác để tuổi thơ và tuổi trể Việt Nam hải ngoại tham dự tích cực hơn vào các chương trình văn hoá. Đoàn tế tự do Cô Lạc Kim Oanh, Trưởng Ban Tổ Chức làm chánh tế và hai hội phụ nữ đảm trách với sự tham dự của các em võ sinh của Võ Sư Tấn Nhật Bích, và hội hướng đạo Bạch Đằng Boston tạo ra một ấn tượng vừa trang nghiêm vừa linh thiêng. Phần nghi lễ Cúng Hai Bà rất trang nghiêm với bài văn tế do Bà Tạ Khánh Yên đọc thật cảm động, nhưng có lẽ các em học sinh và sinh viên không cảm nhận được đầy đủ vì thiếu phần giải thích bằng Anh Văn. Hy vọng Ban Tổ Chức các Lễ Cúng trong tương lai sẽ soạn bản tóm tắt về ý nghĩa của Lễ Cúng truyền thống bằng Anh Văn để giúp giới trẻ hiểu và tham dự buổi lễ chăm chú hơn. Bài diễn văn của bà Nguyễn Nữ Như Nghĩa, hội trưởng hội Phụ Nữ Cờ Vàng, là bài học lịch sử rất súc tích và những lời kêu gọi tâm huyết về lòng yêu nước và tiền đồ của dân tộc Việt Nam nghe rất hào hùng. Ông Nguyễn Xuân Cung đại diện phái nam ca ngợi công đức và tài năng của phụ nữ Việt Nam bằng những lời lẽ chân tình và cảm động. Võ sinh Bình Định được Võ Sư Tấn Nhật Bích tập luyện cho màn hoạt cảnh về chuyện Hai Bà Trưng cỡi voi trừng trị quân xâm lăng Nam Hán gây ra bầu không khí rất linh hoạt sôi động và hào hứng.
image012Theo ông Đỗ Đăng Doanh: “Buổi Lễ Tưởng Niệm Hai Bà Trưng năm 2016 … là buổi Lễ Tưởng Niệm Hai Bà Trưng đầu tiên được tổ chức dưới danh nghĩa của Cộng Đồng Việt Nam Massachusetts. Khác với hai mươi chín buổi Lễ trước đây, buổi lễ năm nay, ngoài sự nói lên tình thần đoàn kết cùng chung góp sức của hầu hết các hội đoàn trong tiểu bang, buổi lễ còn được các giới trẻ đủ mọi thành phần đứng ra gánh vác trách nhiệm và đảm nhận các vai trò quan trọng của Ban Tổ Chức.” Ông Doanh còn nhấn mạnh: “Xin được tỏ lòng ngưỡng mộ sự quyết tâm nhận lãnh trách nhiệm của đương kim Ban Chấp Hành Cộng Đồng Việt Nam Massachusets cùng ngưỡng mộ sự tích cực tiếp tay của các hội đoàn trong cộng đồng. Xin được nồng nhiệt ca ngợi tinh thần dấn thân, lòng nhiệt thành và tận dụng óc sáng tạo của các giới trẻ trong Ban Tổ Chức cũng như các em Võ Sinh thuộc Trường Huấn Luyện Võ Thuật Cổ Truyền Bình Định, Môn Phái VOVINAM Việt Võ Đạo Boston cùng các Hướng Đạo Sinh thuộc Liên Đoàn Hướng Đạo Bạch Đằng.” Tiếp lời ông Doanh, Bác Sĩ Vũ Linh Huy chia sẻ: “Tôi rất vui thấy Lễ Hai Ba Trưng năm nay thành công tốt đẹp…. Sự thành công tốt đẹp nhất là buổi lễ đã tạo được tình đoàn kết trong cộng đồng…. Các cá nhân, các đoàn thể đã bỏ qua những khác biệt để cùng cộng tác với nhau và với Ban Chấp Hành Cộng Đồng để chung lo buổi lễ. Đó là nguyên tắc: Giỗ người chết, đoàn kết người sống.”…… Tôi cũng ca ngợi và cảm ơn tinh thần dấn thân của giới trẻ đã can đảm nhận lãnh trách nhiệm lãnh đạo cộng đồng và thực hành những ý tưởng mới mẻ, trong khi vẫn khiêm tốn lắng nghe kiến của các người đi trước.”
image014Là người khách được tham dự lễ Hai Bà Trưng năm nay, tôi cũng thấy lòng mình vui và hãnh diện được nhận mình là người Việt Nam trên quê hương thứ hai này. Chúng ta có ly hương biệt xứ nơi nào, thì trái tim Việt Nam của chúng ta vẫn còn luân lưu dòng máu cội nguồn. Cảm ơn những bạn trẻ vẫn hiên ngang thắp sáng ngọn đuốc lịch sử chống xâm lăng giữ nước của Tiền Nhân giữa lòng Boston. Chính sự hăng say nhiệt tình của các bạn sẽ giúp cộng đồng người Việt ở Massachusetts tạo nên một Văn Hoá mới, văn hoá của đoàn kết, văn hoá của liên đới tương kính, và văn hoá của lòng biết ơn cội nguồn Việt Nam.
Trong điện thư ông chủ tịch cộng đồng, Thân Vĩnh Bảo Toàn, gửi cho các đoàn thể sau ngày lễ có những lời chân thành như sau, “Buổi Lễ Tưởng Niệm Hai Bà Trưng và Ngày Phụ Nữ Việt Nam đã diễn ra trong bầu không khí rất trang nghiêm, long trọng và đã gặt hái được một sự thành công ngoài ý muốn… Có được như thế, hoàn toàn là do sự yêu thương của quý vị dành cho Ban Tổ Chức. Chúng tôi xin trân trọng cảm tạ tấm chân tình của quý vị, đã tận tình chung vai, góp sức để giúp các con em mình, từng bước vững vàng nối tiếp công việc duy trì văn hóa Việt, phát triển cộng đồng Việt nơi xứ người.”
Khi tôi vừa định viết những dòng cuối cho tản văn này thì được tin 3 phụ Nữ Việt vừa bị bỏ tù ở Sài Gòn. Nguyên văn đoạn tin từ đài VOA Tiếng Nói Hoa Kỳ như sau: “AP hôm nay dẫn báo Thanh Niên cho hay 3 bị cáo bị kết tội giương băng-rôn, biểu ngữ chống nhà nước và cờ của chế độ cũ bên ngoài tòa lãnh sự Mỹ tại Sài Gòn vào tháng 7 năm 2014 nhằm mục đích ‘thay đổi chế độ, lập nên nhà nước mới.’… Sau phiên xử kéo dài nửa ngày hôm nay, Ngô Thị Minh Ước (57 tuổi) bị tuyên án 4 năm tù, Nguyễn Thị Trí và Nguyễn Thị Bé Hai (58 tuổi) cùng lãnh án 3 năm tù. Ngoài ra, Tòa án Nhân dân TPHCM còn phạt cả ba người thêm 2 năm quản chế tại địa phương sau khi mãn án.” Ba vị này là các nữ anh hùng hậu duệ của Hai Bà Trưng. Anh hùng vì họ can đảm nói và diễn tả bằng hành động theo lương tri của họ. Nếu Việt Nam có Tư Do như cộng sản tuyên truyền thì tại sao lại bắt ba phụ nữ này? Không cho họ nói điều họ muốn nói!!! Làm sao hành động giương cờ hay biển ngữ của 3 phụ nữ có thể gây tổn thương cho đảng cộng sản và nhà nước nếu đảng làm điều tốt cho dân và nhà nước bảo vệ quyền tự do và nhân quyền của công dân Việt Nam. Việc bỏ tù ba vị phụ nữ này chứng tỏ đảng cộng sản và nhà nước cộng sản đã, đang và còn làm điều sai trái hại dân hại nước nên sợ dân nổi loạn. Không những họ sợ dân nổi loạn mà còn sợ cả linh hồn các quân nhân Việt Nam Cộng Hoà và đồng bào đã chết dưới lá cờ Vàng và chết vì lá cờ Vàng. Có những người đã chết dưới lá Vàng ngoài Biển Đông vì chống lại Ngoại Xâm Tàu. Đừng làm nhục linh hồn những Anh Hùng đã chết vì giữ nước. Đừng phủ nhận lòng yêu nước của họ.
Ở cuối bài này là một số hình ảnh của ngày Lễ Hai Bà Trưng tại vùng Boston được tổ chức năm 1988 do ông Đỗ Đăng Doanh cung cấp. Nhìn vào những tấm hình chụp 1988 và những tấm hình chụp 2016, chúng ta thấy được sự thay đổi và biến hoá của cộng đồng Việt Nam trong các sinh hoạt Văn Hoá trong bốn thập niên qua.
Mong cho thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay từ trong nước hay hải ngoại tiếp tục học sống tinh thần tự do dân chủ và thể hiện tự do dân chủ qua những sinh hoạt văn hoá hay chính trị. Xin hương hồn Hai Bà Trưng vẫn hiển linh trong lòng người Việt Nam khắp nơi trên địa cầu để cội nguồn Việt Nam còn tồn tại mãi mãi.

Trần Thu Miên

* * *

Lễ Tưởng niệm Nhị vị Trưng Nữ Vương tại Boston năm 1988 do Hội Diên Hồng tổ chức (Hình của Đỗ Đăng Doanh)

Hai Ba Trung 001a
Hai Ba Trung 002a
Hai Ba Trung 003a
Hai Ba Trung 004a
Hai Ba Trung 005a
Hai Ba Trung 006a

 
 
 

1 Comment

  1. binh says:

    Binh va ban hop ca Hoi Nghi Dien Hong

    https://youtu.be/3UuOyyRQMKc

 
 

Leave a Comment